Dizi İzleyerek İngilizce Öğrenilir mi? Altyazı Seçimi ve Bölüm Başına Yöntem

Dizilerden kelime öğrenilebiliyor. Ama ne kadar öğreneceğin üç şeye bağlı. Dizinin seviyene uygun olması, altyazı seçimi ve izledikten sonra ne yaptığın. Bu yazıda üçünü de araştırmalara dayanarak anlatıyoruz. Sonunda bir bölümü çalışmaya dönüştürmek için adım adım bir yöntem bulacaksın.

Araştırmalar ne diyor?

Dizi ve televizyonla kelime öğrenmeyi inceleyen araştırmalar üç şey gösteriyor.

Tek bir bölüm bile kelime öğretir

Peters ve Webb, İngilizce öğrenen Hollandaca konuşan öğrencilere tam uzunlukta bir televizyon programı izletti. Öğrenciler kelime çalışmadan, yalnız izleyerek bazı yeni kelimelerin anlamını öğrendi. Bir kelime programda ne kadar çok geçtiyse öğrenilme ihtimali o kadar arttı. Öğrencinin önceden bildiği kelime sayısı da öğrenmeyi etkiledi.

Ama öğrenilen kelime sayısı az

Peters ve arkadaşlarının 2016 çalışmasında da öğrenciler videolardan yeni kelimeler öğrendi. Ancak araştırmacılar, öğrenilen kelime sayısının genel olarak düşük olduğunu belirtiyor. Araştırmacılara göre olası bir sebep şu. Okurken geri dönüp bir cümleyi yeniden okuyabilirsin. İzlerken ise konuşma akıp gider.

Seyrek kelimeler az tekrar ediyor

Webb ve Rodgers 88 televizyon programını inceledi. Az kullanılan kelimelerle programlarda nispeten az karşılaşıldığını buldular. Peters ve Webb'in deneyi de bunun neden önemli olduğunu gösteriyor. Bir kelime programda ne kadar az geçerse öğrenilme ihtimali o kadar düşüyor.

Webb ve Rodgers şunu da belirtiyor. En sık kullanılan 3.000 kelime ailesini bilen ve günde en az bir saat televizyon izleyen biri, izleyerek önemli sayıda kelime öğrenebilir.

Hangi seviyede dizi izlemeye başlamalı?

Bir diziden öğrenebilmek için çoğunu anlaman gerekiyor. Webb ve Rodgers'ın ölçümüne göre en sık kullanılan 3.000 kelime ailesini bilen biri, televizyon programlarındaki kelimelerin yaklaşık %95'ini tanıyor. Yani her 20 kelimeden 1'ini bilmiyor. 7.000 kelime ailesiyle bu oran yaklaşık %98'e çıkıyor.

Bu oranlar kişi ve yer adlarını ve "um", "oh" gibi ünlemleri bildiğin varsayımıyla hesaplandı. Oranlar türe göre de değişiyor. %95 için gereken kelime ailesi sayısı türden türe 2.000 ile 4.000 arasında. Bölümden bölüme de büyük farklar var.

Kaç kelime bildiğini tahmin etmek için İngilizce Konuşmak İçin Kaç Kelime Bilmek Gerekir? Aşama Aşama Hedef yazısındaki 100 kelimelik testi kullanabilirsin. Aşağıdaki tablo, bu tahmine göre nasıl izleyeceğini gösteriyor.

Kelime sayıları Webb ve Rodgers (2009) ile Nation'ın (2006) kapsama ölçümlerine dayanıyor. Altyazı önerileri bizim yorumumuz.

İngilizce altyazı mı, Türkçe altyazı mı?

Dil öğrenmek için İngilizce sesle birlikte İngilizce altyazıyı seç. Peters ve arkadaşları (2016), 2013'te yapılmış bir meta-analizi aktarıyor (Montero Perez ve arkadaşları). Bu analize göre İngilizce altyazı hem dinlediğini anlamaya hem de kelime öğrenmeye açık bir katkı sağlıyor.

Araştırmacılar bunu şöyle açıklıyor. Altyazı, konuşmanın içinde kelimelerin nerede başlayıp nerede bittiğini görmeni sağlar. Hızlı bir konuşmada birbirine karışan sesleri tek tek kelimeler olarak ayırt etmeye başlarsın. Kelimenin yazılışını da görürsün.

Peters ve arkadaşları kendi deneylerinde de benzer bir sonuç buldu. İngilizce altyazıyla izleyenler kelimelerin biçimini daha iyi tanıdı. Kendi anadilinde altyazıyla izleyen grup ise kelimelerin anlamı sorulduğunda İngilizce altyazıyla izleyenlerden daha iyi sonuç almadı.

Türkçe altyazının da bir yeri var. Seviyen henüz düşükse ve İngilizce altyazıyla bölümü takip edemiyorsan önce Türkçe altyazıyla izle. Hikâyeyi anladıktan sonra aynı sahneyi İngilizce altyazıyla izlemek daha kolay olur.

Dizi nasıl seçilir?

Hazır dizi listelerine bakmak yerine şu dört ölçütü kullan. Hepsine uyan dizi senin için doğru seçim.

1. Günlük hayatı anlatan bir dizi seç. Aile, arkadaş grubu ya da iş yeri gibi gündelik ortamlarda geçen diziler, günlük konuşmada kullanacağın kelimeleri içerir. Hastane, mahkeme ya da bilim kurgu dizilerinde o konuya özel kelimeler daha sık geçer.
2. Kısa bölümlerle başla. 20-25 dakikalık bir bölüm, bir oturumda izleyip çalışmak için uygun. 50 dakikalık bölümlerde dikkatin dağılabilir.
3. Aynı diziyi sürdür. Karakterler, konu ve kelimeler bölümden bölüme tekrar eder. Bir kelimeyi ne kadar çok duyarsan öğrenme ihtimalin o kadar artar.
4. İlk 10 dakikayı dene. İngilizce altyazıyla ilk 10 dakikayı izle. Olanların çoğunu takip edebiliyorsan bu dizi seviyene uygun. Hiç takip edemiyorsan daha sade bir dizi seç.

Bir bölümü nasıl çalışırsın?

Diziyi yalnız izlemek yerine her bölümden kısa bir çalışma çıkarabilirsin. Bu yöntem 25 dakikalık bir bölüm için yaklaşık 45 dakika sürer.

Bu plan bizim önerimiz. Vaktin azsa yalnız ilk iki adımı yap.

Diziden kelime nasıl öğrenilir?

Not aldığın kelimelerin hepsini öğrenmeye çalışma. Şu üç kurala göre seç:

• Bölümde birkaç kez geçen kelimeleri öncelikle al. Sık geçen kelime, sık kullanılan bir kelime olabilir.
• Tek kelime yerine kalıbı yaz. "figure out" ya da "no way" gibi ifadeler günlük konuşmada çok işine yarar.
• Her kelimeyi geçtiği cümleyle kaydet. Cümle, kelimeyi hangi durumda kullanacağını hatırlatır.

Seçtiğin kelimeleri birkaç gün arayla tekrar et. Bir kelimeyi bir kez not almak onu öğrenmek için yeterli değil. vodid'de bu kelimeleri Kelimelerim'e ekleyip diğer kelimelerinle birlikte çalışabilirsin. Tekrarları nasıl planlayacağını İngilizce Kelime Nasıl Ezberlenir? Aralıklı Tekrar ve Günde 15 Dakikalık Plan yazısında anlattık.

Dizi izlemek tek başına yeter mi?

Çoğu kişi için yetmez. Araştırmalar dizilerden kelime öğrenildiğini gösteriyor. Ama öğrenilen kelime sayısı düşük. Az kullanılan kelimeler de dizilerde seyrek geçiyor. Bu yüzden dizi izlemeyi kelime ve gramer çalışmasıyla birlikte yap.

Dizinin yerini tutamayacağı bir şey daha var: konuşmak. Dizi izlerken dinlersin ama konuşmazsın. Duyduğun kalıpları kullanmak için sesli tekrar etmen ve kendi cümlelerini kurman gerekir.

Seviyene uygun dinleme bulmakta zorlanıyorsan vodid'in Dinleme bölümünde 74 konuda 484 dinleme parçası var. İngiliz ya da Amerikan aksanıyla dinlersin ve metni dinlerken kelime kelime takip edersin. Haftalık planına dizi izlemeyi nasıl yerleştireceğini Evde İngilizce Çalışma Programı yazısında görebilirsin.

Sık sorulanlar

Kaynaklar

1. Webb, S. ve Rodgers, M. P. H. (2009). Vocabulary demands of television programs. Language Learning, 59(2), 335-366. doi.org/10.1111/j.1467-9922.2009.00509.x
2. Peters, E. ve Webb, S. (2018). Incidental vocabulary acquisition through viewing L2 television and factors that affect learning. Studies in Second Language Acquisition, 40(3), 551-577. doi.org/10.1017/S0272263117000407
3. Peters, E., Heynen, E. ve Puimège, E. (2016). Learning vocabulary through audiovisual input: The differential effect of L1 subtitles and captions. System, 63, 134-148. doi.org/10.1016/j.system.2016.10.002
4. Nation, I. S. P. (2006). How large a vocabulary is needed for reading and listening? The Canadian Modern Language Review, 63(1), 59-82. doi.org/10.3138/cmlr.63.1.59