İngilizce Kelime Nasıl Ezberlenir? Aralıklı Tekrar ve Günde 15 Dakikalık Plan

Bir akşam 50 kelime ezberleyip bir hafta sonra yarısını unutmuş olabilirsin. Bunun sebebi çoğu zaman çalışma biçimin. Çalışma biçimini değiştirirsen aynı süreyle daha fazla kelimeyi akılda tutarsın.

Bu yazıda iki basit kuralı, bu kurallara göre kurulmuş bir tekrar takvimini ve günde 15 dakikalık bir planı bulacaksın. Sonunda da kendi kelime defterini nasıl tutacağını göreceksin.

Kalıcı ezberin iki kuralı

Bu yazıdaki plan iki kurala dayanıyor. İkisinin de bir adı var. Kelime çalışırken ikisini birlikte uygularsın.

İngilizcede bu yöntemlere spaced repetition ve retrieval practice deniyor.

Araştırmalar ne gösteriyor?

Bakmadan hatırlamak, yeniden okumaktan daha çok işe yarar

Karpicke ve Roediger, üniversite öğrencilerine 40 Svahili kelimeyi İngilizce anlamlarıyla birlikte çalıştırdı. Bir grup, kelimeyi bir kez doğru hatırladıktan sonra da kendini sınamaya devam etti. Başka gruplarda ise doğru hatırlanan kelime sınavdan çıkarıldı. Öğrenciler o kelimeyi ya yalnız yeniden okudu ya da hiç görmedi.

Bir hafta sonra yapılan sınavda kendini sınamaya devam edenler kelimelerin yaklaşık %80'ini hatırladı. Sınamayı bırakanlar ise %33-36'sını hatırladı. Yeniden okumak, kelimeyi bir kez doğru hatırladıktan sonra neredeyse hiç fayda sağlamadı.

Bir de ilginç bulgu var: Öğrenciler, hangi grupta olurlarsa olsunlar, bir hafta sonra kelimelerin ortalama yarısını hatırlayacaklarını tahmin etti. Yani hangi yöntemin işe yaradığını kendileri fark etmedi. Kelime listesine bakıp "bunları biliyorum" demek, onları bir hafta sonra hatırlayacağın anlamına gelmiyor.

Tekrarları yaymak, tek güne yığmaktan daha çok işe yarar

184 bilimsel makaleyi inceleyen bir araştırma, aynı çalışma süresini zamana yaymanın öğrenileni daha uzun süre akılda tuttuğunu gösteriyor (Cepeda ve arkadaşları, 2006). Bu araştırmalar kelime listesi gibi sözel bilgilerle yapıldı. Kelime çalışması da bu türden bir iş.

Aynı ekip 2008'de 1.350'den fazla kişiyle yeni bir çalışma yaptı. Bu kez kelime değil, az bilinen genel kültür bilgileri çalışıldı. Katılımcılar bilgileri öğrendi, bir süre sonra bir kez tekrar etti ve daha sonra sınava girdi. İki çalışma arasında hiç ara vermeyenlere göre en uygun arayı verenler %64 daha fazla bilgi hatırladı.

Tekrar takvimi: hangi gün tekrar etmeli?

Cepeda ve arkadaşlarının 2008 çalışması bir şeyi daha gösteriyor. En uygun ara, öğrendiğini ne kadar süre hatırlaman gerektiğine bağlı. Bir hafta sonraki sınav için kısa bir ara yeterli. Bir yıl sonra hatırlamak istiyorsan ara da uzamalı.

Bu çalışma genel kültür bilgileriyle yapıldı. Aşağıdaki günler kelime için ayrıca ölçülmedi. Yine de kelime çalışırken izleyeceğin yönü gösteriyor.

Değerler Cepeda ve arkadaşlarının (2008) hatırlama testindeki tahminleri. Araştırmacılar bu aralıkları ölçtükleri değerlerin arasını doldurarak hesapladı. Kesin günler değil, yaklaşık değerler.

İngilizce kelimeyi aylarca, hatta yıllarca kullanmak istersin. Bu yüzden tek bir ara yetmez. Her başarılı tekrardan sonra arayı uzatırsın. Aşağıdaki takvim bu fikre göre kurulmuş bir öneri.

Bu takvim bizim önerimiz. Bir kelimeyi beş tekrarın hepsinde bakmadan hatırladıysan onu artık bildiğin kelimeler arasına koyabilirsin.

vodid'in Tekrar listesi de aynı mantıkla çalışır. Yanlış yaptığın bir soru listeye düşer. Doğru çözdükçe 1, 3, 7, 14, 30 ve 60 gün sonra yeniden karşına çıkar.

Günde 15 dakikalık plan

Kelime çalışmak için uzun bir zamana ihtiyacın yok. Her gün 15 dakika yeterli. Önemli olan, sırayı korumak: önce eskiyi tekrar et, sonra yeni kelimeye geç.

Haftada beş gün bu planı uygularsan haftada 50, ayda yaklaşık 200 yeni kelime görürsün. Tekrar edilecek kelime çok birikirse birkaç gün yeni kelime ekleme.

Bu 15 dakikayı gününün geri kalanına nasıl yerleştireceğini Evde İngilizce Çalışma Programı yazısında görebilirsin. Hedefini kaç kelimeyle belirleyeceğini merak ediyorsan İngilizce Konuşmak İçin Kaç Kelime Bilmek Gerekir? Aşama Aşama Hedef yazısına bak.

Bir kelimeyi nasıl çalışırsın?

Kâğıt kart, defter ya da uygulama fark etmez. Her kelimede şu beş adımı uygula.

1. Kelimeyi bir cümleyle öğren. "decide" kelimesini tek başına değil, "I decided to stay at home." gibi bir cümleyle yaz. Kelimeyi nasıl kullanacağını cümle gösterir.
2. Önce bakmadan hatırla. Kartın İngilizce yüzünü gör, anlamını söyle, sonra çevir. Cevabı hemen çevirip okumak tekrarı boşa harcar.
3. Dürüst ol. Duraksadıysan ya da yarım hatırladıysan kelimeyi "bilmiyorum" olarak işaretle. Böylece daha erken yeniden karşına çıkar.
4. İki yönde sor. Kelime tanıdık gelmeye başlayınca Türkçesinden İngilizcesini bulmaya çalış. Konuşurken ve yazarken bu yönde hatırlaman gerekecek.
5. Sesli söyle. Kelimenin söylenişini bir kez dinle ve sen de söyle. Duyduğunda tanımak için sesini de bilmen gerekir.

vodid'in Kelime bölümünde 110 temada 3.773 kelime var. Her gün 20 kartlık Yeni kelimeler destesiyle başlayabilirsin. Vadesi gelen kelimeler tekrar destesine düşer. Hangi gün neyi tekrar edeceğini elle takip etmen gerekmez.

Kelime defteri nasıl tutulur?

Defter tutmayı seviyorsan her sayfayı bir tablo gibi düzenle. Her satır bir kelime. Son sütunda da tekrar günlerini işaretlersin.

Tekrarlar sütununa tekrar günlerini yaz. Hatırladığın günü ✓, hatırlayamadığın günü ✗ ile işaretle. ✗ alan kelimenin takvimini o günden yeniden başlat.

Defterde iki şeye dikkat et. Birincisi, anlam sütununu bir kâğıtla kapatıp önce hatırlamaya çalış. İkincisi, örnek cümleyi bir sözlükten ya da okuduğun metinden al. Kendi cümleni yazdıysan doğru olduğundan emin ol.

Kelimeleri neden unutuyorsun?

Kelimeyi unutmak normal. Zaman geçtikçe herkes öğrendiğinin bir kısmını unutur. Ama bazı alışkanlıklar unutmayı hızlandırır. Bunlardan dördü şunlar.

1. Hepsini bir günde çalışmak. Sınavdan önceki akşam 100 kelime ezberlemek kısa süre işe yarar. Bir hafta sonra çoğu gider. Aynı süreyi günlere yay.
2. Yalnız okumak. Listeye bakıp kelimeleri okumak, onları bildiğin hissini verir. Ama bu his yanıltıcı. Her tekrarda önce bakmadan hatırlamaya çalış.
3. Kelimeyi tek başına öğrenmek. Cümlesiz öğrenilen kelime gerçek bir metinde karşına çıkınca tanıdık gelmeyebilir. Her kelimeyi en az bir örnek cümleyle çalış.
4. Tekrar edilecek yığını büyütmek. Her gün yeni kelime ekleyip tekrarları atlarsan bir süre sonra tekrar etmen gereken yüzlerce kelime birikir. Önce tekrarlar, sonra yeni kelimeler.

Sık sorulanlar

Kaynaklar

1. Karpicke, J. D. ve Roediger, H. L. (2008). The critical importance of retrieval for learning. Science, 319(5865), 966-968. doi.org/10.1126/science.1152408
2. Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T. ve Rohrer, D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354-380. doi.org/10.1037/0033-2909.132.3.354
3. Cepeda, N. J., Vul, E., Rohrer, D., Wixted, J. T. ve Pashler, H. (2008). Spacing effects in learning: A temporal ridgeline of optimal retention. Psychological Science, 19(11), 1095-1102. doi.org/10.1111/j.1467-9280.2008.02209.x