Ana içeriğe geç

Adverbs of Manner

Türkçede: durum zarfları

Bir eylemin nasıl yapıldığını anlatan zarflar: quickly, carefully, well, fast. Çoğu sıfata -ly eklenerek kurulur; istisnalar ve sıfat-zarf ayrımı A2 düzeyinde en çok hata yapılan noktadır.

İçindekiler (13)
  1. -ly eki ile zarf yapımı
  2. -ly ekleme yazım kuralları
  3. Düzensiz zarflar ve istisnalar
  4. Karıştırılan sıfat-zarf çiftleri
  5. Cümledeki rol: sıfat mı, zarf mı?
  6. Cümledeki pozisyon
  7. Zarf pozisyonu
  8. Duyu ve durum fiilleri: sıfat gelir, zarf değil
  9. Duyu fiili ile sıfat vs zarf
  10. Sık yapılan hatalar
  11. Zarfları karşılaştırma
  12. Zarfın derecesi: very, quite, extremely
  13. Özet

Biçim zarfları (adverbs of manner) bir eylemin nasıl, hangi biçimde yapıldığını söyler. 'She sings beautifully' (güzel söyler), 'He drives carefully' (dikkatli sürer), 'They work hard' (çok çalışırlar). Türkçede çoğu zaman sıfatla aynı kelimeyi kullanırız ('hızlı koş' hem sıfat hem zarf) ama İngilizcede sıfat ve zarf çoğunlukla ayrı kelimelerdir (birkaç kelimede biçim aynı kalır: fast, hard, late): 'a quick runner' (hızlı koşucu, sıfat) vs 'run quickly' (hızlıca koş, zarf). Bu konunun iki ekseni vardır: (1) zarf nasıl kurulur, (2) cümlede nereye konur ve hangi kelimelerle karıştırılır.

-ly eki ile zarf yapımı

Çoğu biçim zarfı sıfata '-ly' eklenerek kurulur: slow → slowly, careful → carefully, quiet → quietly, bad → badly, quick → quickly. Yazım kuralları: -y ile biten sıfatlarda 'y' harfi 'i' olur ve -ly eklenir (happy → happily, easy → easily). Ünsüz + '-le' ile bitenlerde sondaki 'e' düşer, yerine '-y' gelir (simple → simply, terrible → terribly, gentle → gently). -ic ile bitenler -ally alır (basic → basically, automatic → automatically). En sık hatayı '-y' ve '-ic' sonlarında yaparsın: 'happyly' ve 'basicly' yanlıştır.

-ly ekleme yazım kuralları

Sıfat sonu

Normal

Kural

+ly

Örnek

slow → slowly, careful → carefully, beautiful → beautifully

Sıfat sonu

-y

Kural

y → i, +ly

Örnek

happy → happily, easy → easily

Sıfat sonu

-le

Kural

e düşer, +y

Örnek

simple → simply, terrible → terribly

Sıfat sonu

-ic

Kural

+ally

Örnek

basic → basically, automatic → automatically

Düzensiz zarflar ve istisnalar

Bazı zarflar '-ly' kuralından kaçar. En yaygını 'well' kelimesidir; 'good' sıfatının zarfıdır: 'She is a good dancer' (iyi dansçı, sıfat) vs 'She dances well' (iyi dans eder, zarf). 'Good' sıfatının zarfı 'goodly' değildir; böyle bir zarf yoktur. Bazı kelimeler hem sıfat hem zarf olarak aynı biçimde kullanılır: fast, hard, late, early, high, low, straight. 'A fast car' (sıfat) vs 'He drives fast' (zarf). 'She works hard' (zarf, çok çalışır) vs 'a hard job' (sıfat). 'Hardly' ayrı bir kelimedir ve 'neredeyse hiç' anlamına gelir: 'I hardly know him' (onu neredeyse hiç tanımam). 'Hardly' bir biçim zarfı değildir; sıklık zarfları gibi ana fiilden önce gelir. 'Lately' ise 'son zamanlarda' (recently) demektir; 'late' kelimesinin zarfı değildir. Bu iki kelime A2 düzeyinde en sık karıştırılan ikilidir. Dikkat: '-ly' ile biten her kelime zarf değildir. 'friendly, lovely, lonely, silly' sıfattır; bunların '-ly'li zarf biçimi yoktur. 'He smiled friendly' yanlış, 'He smiled in a friendly way' doğrudur.

Karıştırılan sıfat-zarf çiftleri

Sıfat

good

Zarf

well

Yanıltıcı benzeri

—

Sıfat

fast

Zarf

fast

Yanıltıcı benzeri

—

Sıfat

hard

Zarf

hard (çok)

Yanıltıcı benzeri

hardly (neredeyse hiç)

Sıfat

late

Zarf

late (geç)

Yanıltıcı benzeri

lately (son zamanlarda)

Sıfat

early

Zarf

early

Yanıltıcı benzeri

—

Sıfat

high

Zarf

high

Yanıltıcı benzeri

highly (çok, fazlasıyla)

Sıfat

low

Zarf

low

Yanıltıcı benzeri

—

Sıfat

straight

Zarf

straight

Yanıltıcı benzeri

—

Cümledeki rol: sıfat mı, zarf mı?

Sıfat bir ismi (noun) niteler: 'a quick runner'. Zarf bir fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler: 'runs quickly'. Sıfat isimden önce, zarf ise çoğunlukla fiilden sonra gelir.

Sıfat (adjective)

İsmi niteler. İsimden önce gelir.

  • She is a driver.

    O dikkatli bir sürücüdür.

  • It was a train.

    Yavaş bir trendi.

  • He's a .

    O iyi bir aşçıdır.

Zarf (adverb)

Fiili niteler. Çoğunlukla fiilden sonra gelir.

  • She drives carefully.

    Dikkatli araba kullanır.

  • The train moved slowly.

    Tren yavaşça hareket etti.

  • He cooks well.

    İyi yemek yapar.

Cümledeki pozisyon

Biçim zarfları genellikle ana fiilden ve nesneden sonra gelir. 'She speaks English fluently' doğru, 'She speaks fluently English' yanlış. Nesne yoksa doğrudan fiilden sonra: 'He sings beautifully'. Kısa zarflar (well, badly, fast, hard) da aynı yere gelir: 'She works hard', 'He plays well'. Cümlenin anlamını güçlendirmek için zarf cümle başına da alınabilir: 'Slowly, she opened the door' (Yavaşça kapıyı açtı) vurgulu ve hikayeci bir ton verir. Bu kullanım edebi veya betimleyici bağlamlarda yaygındır; günlük konuşmada fiil sonrası pozisyon standardıdır.

Zarf pozisyonu

Üç yaygın pozisyon: fiil + nesne sonrası (standart), sadece fiil sonrası (nesne yoksa), veya cümle başı (vurgu için).

Fiil + nesne + zarf

Özne + fiil + nesne + zarf

En yaygın pozisyon. Nesne zarftan önce gelir.

  • She answered the question .

    Soruyu doğru cevapladı.

  • He explained the clearly.

    Kuralları açıkça anlattı.

  • They opened the carefully.

    Paketi dikkatlice açtılar.

Fiil + zarf (nesne yoksa)

Özne + fiil + zarf

Nesne yoksa zarf doğrudan fiilden sonra gelir.

  • The children ran fast.

    Çocuklar hızlıca koştu.

  • He speaks .

    Yüksek sesle konuşur.

  • She smiled .

    Sıcak bir şekilde gülümsedi.

Cümle başında (vurgu)

Zarf + özne + fiil + ...

Cümle başındaki zarf vurguyu üstlenir; günlük konuşmada seyrektir.

  • Slowly, the door .

    Yavaşça kapı açıldı.

  • Silently, he the room.

    Sessizce odaya girdi.

Hızlı pratik: Sıfat mı, zarf mı?

1 / 3

She is a ___ worker.

Duyu ve durum fiilleri: sıfat gelir, zarf değil

Bazı fiillerden sonra sıfat gelir, zarf değil. Bu fiiller duyu veya durum anlatır: look, feel, seem, sound, taste, smell, become, get. 'The soup tastes good' doğru, 'tastes well' yanlış. 'She feels bad' (kötü hissediyor) doğru; 'feels badly' deme — 'feel' de bu grubun üyesidir ve ardından sıfat gelir. 'He seems tired' (yorgun görünüyor), 'it sounds interesting' (ilginç geliyor). Bu fiillerde özneyi tanımlıyorsun, eylemin biçimini değil. Mantık: 'She is careful' dediğin gibi 'She seems careful' de aynı yapıdadır. Dikkat: bu fiiller eylem fiili olarak da kullanılır; o zaman normal kural işler ve zarf gelir: 'She tasted the soup carefully' (çorbayı dikkatlice tattı), 'He looked at the map carefully' (haritaya dikkatlice baktı). Sıfat, yalnızca fiil özneyi tanımladığında gelir.

Duyu fiili ile sıfat vs zarf

Duyu ve durum fiillerinde (look, feel, seem, sound, taste, smell) özneyi tanımladığın için sıfat kullanılır. Normal fiilde biçim anlatılıyorsa zarf gelir.

Duyu fiili + sıfat

Özneyi tanımlar.

  • The cake .

    Kekin tadı tatlı.

  • She looks .

    O yorgun görünüyor.

  • It .

    Nefis kokuyor.

Normal fiil + zarf

Eylemin biçimini anlatır.

  • She sings beautifully.

    Güzel söyler.

  • He runs quickly.

    Hızlı koşar.

  • They hard.

    Çok çalıştılar.

Sık yapılan hatalar

  • Duyu fiilinden sonra zarf kullanma

    Yanlış kullanım: The food tastes deliciously.

    Doğru kullanım: The food tastes delicious.

    'Look, feel, seem, sound, taste, smell' öznenin nasıl göründüğünü, tadını, sesini anlatıyorsa (durum) ardından sıfat gelir. 'The food tastes delicious' (yemeğin tadı nefis) doğru; 'deliciously' zarftır ve eylemin biçimini anlatır, burada ise amaç eylemi değil yemeği tanımlamaktır. (Eylem bildirdiklerinde zarf alırlar: 'She looked carefully at the photo.')

  • Hard ve hardly karışıklığı

    Yanlış kullanım: He works hardly.

    Doğru kullanım: He works hard.

    'Hard' zaten zarftır: 'work hard' (çok çalışmak). 'Hardly' apayrı bir kelimedir ve 'neredeyse hiç' anlamına gelir. 'He hardly works' derse 'neredeyse hiç çalışmıyor' demek olur. Tersine döner anlam.

  • Good / well karışıklığı

    Yanlış kullanım: She plays the piano good.

    Doğru kullanım: She plays the piano well.

    'Good' sıfattır, eylem fiilini nitelemez; eylemin nasıl yapıldığını 'well' anlatır: 'She plays well'. 'Be', 'look', 'sound' gibi bağlayıcı fiillerden sonra ise sıfat gelir: 'I'm good', 'It sounds good'. 'I'm well' sağlık durumu için (iyiyim) kullanılır.

Zarfları karşılaştırma

Zarflar da karşılaştırılır. Tek heceli zarflar '-er' alır: hard → harder, fast → faster. '-ly' ile bitenler 'more' ile karşılaştırılır: carefully → more carefully, slowly → more slowly. 'Well' düzensizdir: well → better. 'He works harder than me' (benden daha çok çalışır), 'She drives more carefully than her brother' (kardeşinden daha dikkatli araba kullanır), 'I sing better now' (artık daha iyi söylerim).

Zarfın derecesi: very, quite, extremely

Zarfları kendi içlerinde dereceleyebilirsin. 'Very' (çok), 'quite' (oldukça), 'extremely' (son derece), 'really' (gerçekten), 'rather' (epey), 'fairly' (orta derecede) gibi derece zarfları başka bir zarfı güçlendirir veya zayıflatır. 'She speaks English very fluently', 'He works extremely hard', 'They dance quite well'. Bu derece zarfları sıfatları da aynı şekilde güçlendirir: 'very tired', 'extremely careful'. Pozisyon her zaman zarfın veya sıfatın hemen önündedir.

Derece zarfı örnekleri

  • He drives .

    Son derece dikkatli araba kullanır.

  • She sings quite beautifully.

    Oldukça güzel söyler.

  • They arrived very .

    Çok erken vardılar.

  • I slept last night.

    Dün gece gerçekten iyi uyudum.

Hızlı pratik: Karışık

1 / 3

The movie was ___ exciting.

Özet

  • Biçim zarfları eylemin nasıl yapıldığını söyler: quickly, carefully, well, fast.
  • Çoğu sıfata -ly eklenerek kurulur. Yazım kuralları: -y → -ily, -ic → -ally, -le → -ly.
  • Düzensizler: good → well. Aynı biçim: fast, hard, late, early. Yanıltıcılar: hardly (neredeyse hiç), lately (son zamanlarda).
  • Pozisyon: fiil + nesne + zarf; nesne yoksa fiil + zarf; vurgu için cümle başı.
  • Duyu ve durum fiillerinden (look, feel, seem, sound, taste, smell) sonra sıfat gelir, zarf değil.
  • Very, quite, extremely, really gibi derece zarfları hem zarfları hem sıfatları güçlendirir.

İlgili konular

Okuduğun konuyu çöz.

Bu konunun 109 alıştırma seti uygulamada, kolaydan zora.