Sıklık zarfları (adverbs of frequency) bir eylemin ne kadar sık olduğunu söyler: 'Her zaman ödevini erken bitirir', 'Bazen kahve içerim', 'Asla geç kalmam'. İngilizcede bu zarfların yüzdelik bir skalası vardır: always (%100) → usually → often → sometimes → rarely → never (%0). En kritik iki şey: (1) cümledeki yeri fiilin türüne göre değişir ve Türkçedeki yerle aynı değildir, (2) 'never' zaten olumsuzluk içerir, onunla 'don't' kullanılmaz. A1 seviyesinde bu zarflar özellikle Present Simple ile birlikte günlük rutinleri anlatırken sürekli karşına çıkar.
Sıklık skalası
Sıklık zarflarının kesin bir ölçüsü yoktur; her biri kabaca bir sıklık derecesine denk gelir. Aşağıdaki tablo bu dereceleri en yüksekten en düşüğe sıralar; yüzdeler birebir değil, zarfın gücünü hatırlatan yaklaşık değerlerdir. A1 seviyesinde en çok kullanılan altısını öğrenmen yeterli: always, usually, often, sometimes, rarely, never.
Sıklık zarfları skalası
| Zarf | Türkçe | Yaklaşık sıklık |
|---|---|---|
| always | her zaman | ~%100 |
| usually | genellikle | ~%90 |
| often | sık sık | ~%70 |
| sometimes | bazen | ~%50 |
| occasionally | ara sıra | ~%30 |
| rarely / seldom | nadiren | ~%10 |
| hardly ever | neredeyse hiç | ~%5 |
| never | asla | %0 |
Zarf
always
Türkçe
her zaman
Yaklaşık sıklık
~%100
Zarf
usually
Türkçe
genellikle
Yaklaşık sıklık
~%90
Zarf
often
Türkçe
sık sık
Yaklaşık sıklık
~%70
Zarf
sometimes
Türkçe
bazen
Yaklaşık sıklık
~%50
Zarf
occasionally
Türkçe
ara sıra
Yaklaşık sıklık
~%30
Zarf
rarely / seldom
Türkçe
nadiren
Yaklaşık sıklık
~%10
Zarf
hardly ever
Türkçe
neredeyse hiç
Yaklaşık sıklık
~%5
Zarf
never
Türkçe
asla
Yaklaşık sıklık
%0
Cümledeki pozisyon kuralı
Sıklık zarfının yeri Türkçedekinden farklıdır ve iki basit kurala bağlıdır. Kural 1: normal fiillerden (work, eat, go, study vb.) önce gelir. 'I always drink coffee in the morning', 'She never eats meatet'. Kural 2: 'to be' (am/is/are) ve modal fiillerden (can, should, must) sonra gelir. 'He is always late', 'They are usually at home', 'You can always call me'. Türkçedeki 'Ben her zaman kahve içerim' yapısı İngilizcede 'özne + zarf + fiil' sırasına oturur, 'I always drink' olur. Ama 'to be' varsa sıra değişir: 'Ben her zaman mutluyum' İngilizcede 'I always am happy' değil, 'I am always happy' olur.
Pozisyon kuralları
Sıklık zarfının yeri cümledeki fiile göre değişir: normal fiil, 'to be', modal ve olumsuz kuruluştaki don't / doesn't.
Normal fiil: önce
Özne + sıklık zarfı + fiil + ...
Eğer ana fiil normal bir fiilse (to be ve modal değilse) sıklık zarfı fiilden önce gelir.
I always drinkiçmek coffee.
Her zaman kahve içerim.
She often readsokumak books.
O sık sık kitap okur.
We rarely eatyemek fast food.
Nadiren fast food yeriz.
They never watchizlemek TV.
Asla televizyon izlemezler.
To be: sonra
Özne + am / is / are + sıklık zarfı + ...
Ana fiil 'to be' ise sıklık zarfı ondan sonra gelir. Bu kural en çok karıştırılan noktadır.
He is always lategeç.
O her zaman geç kalır.
They are usually at home.
Onlar genellikle evdedir.
I am never angrykızgın.
Asla kızgın olmam.
She is sometimes tiredyorgun.
Bazen yorgun olur.
Modal / yardımcı fiil: arasında
Özne + modal + sıklık zarfı + fiil + ...
Can, should, must gibi modal bir yardımcı varsa sıklık zarfı modal ile ana fiilin arasında yer alır. Modalların anlamlarını A2'deki 'Modals' dersinde göreceksin; burada tek önemli şey zarfın yeri.
You can always callaramak me.
Beni her zaman arayabilirsin.
You must always lockkilitlemek the door.
Kapıyı her zaman kilitlemelisin.
She should never lieyalan söylemek.
Asla yalan söylememeli.
Olumsuz cümle: don't / doesn't sonrası
Özne + don't / doesn't + sıklık zarfı + fiil + ...
Olumsuz cümlede don't / doesn't yardımcı fiildir; sıklık zarfı ondan sonra gelir.
I don't usually eatyemek breakfast.
Genellikle kahvaltı yapmam.
She doesn't often callaramak me.
Beni sık sık aramaz.
Tek bir mantık: to be'den sonra, normal fiilden önce
Kural karışık gibi görünse de tek bir özet ile hatırlanabilir: düz cümlede 'to be' (am/is/are), bir modal (can, should) ya da don't / doesn't varsa sıklık zarfı ondan sonra gelir; hiçbiri yoksa zarf ana fiilden önce gelir. Soru cümlesinde ise zarf öznenin arkasına geçer: 'Do you always drink coffee?', 'Is he always late?'
Farklı pozisyonlarda örnekler
My sister always helpsyardım etmek me.
Kız kardeşim bana her zaman yardım eder.
The bus is usually on time.
Otobüs genellikle zamanında gelir.
I often gogitmek to the cinemasinema on weekends.
Hafta sonları sık sık sinemaya giderim.
He is rarely at the office on Fridays.
Cuma günleri nadiren ofiste olur.
We sometimes cookpişirmek together.
Bazen birlikte yemek yaparız.
They are never rudekaba.
Asla kaba değillerdir.
Sık yapılan hatalar
Never ile don't birlikte kullanma
Yanlış kullanım: I don't never eat meat.
Doğru kullanım: I never eat meat.
'Never' sözcüğü olumsuzluğu kendi içinde taşır. İngilizcede aynı cümlede iki olumsuz kullanılmaz (double negative). 'I never eat meat' doğru; 'I don't eat meat' da doğru ama 'I don't never' iki olumsuz yapar ve yanlıştır. Türkçede 'asla' olumsuz çekimli bir fiil ister ('asla yemem'); bu alışkanlık İngilizceye taşınınca 'I don't never eat' hatası çıkar.
To be öncesi yerleştirme
Yanlış kullanım: She always is happy.
Doğru kullanım: She is always happy.
Ana fiil 'to be' (is) olduğu için sıklık zarfı ondan sonra gelir, önce değil. 'She is always happy' doğru, 'She always is happy' yanlış. Normal fiil olsaydı önce gelirdi: 'She always comes early' doğru. Bu iki kuralı ayrı hatırla.
Hızlı pratik: Pozisyon seçimi
1 / 3
Hangisi doğru?
Cümle başı ve sonu: sometimes, often, usually
Bazı sıklık zarfları standart orta pozisyon dışında cümlenin başına veya sonuna da gelebilir. Bu vurguyu değiştirir ve daha doğal bir ritim verir. Sona (cümle sonuna) en doğal gelenler sometimes, often ve occasionally'dir: 'Sometimes I walk to work' / 'I walk to work sometimes'. İkisi de doğrudur. 'Usually' ise cümle başına rahatça alınabilir ('Usually I walk to work') ama cümle sonunda doğal durmaz; bu yüzden onu sonda kullanma. 'Always' ve 'never' ise hiçbir esnekliğe sahip değildir: sadece orta pozisyonda durur. 'Always I drink coffee' yanlıştır.
Başta ve sonda kullanımlar
Sometimes I forgetunutmak my keys.
Bazen anahtarlarımı unuturum.
I forgetunutmak my keys sometimes.
Bazen anahtarlarımı unuturum.
Usually we have dinner at 7.
Genellikle akşam 7'de yemek yeriz.
We have dinner at 7 sometimes.
Bazen akşam 7'de yemek yeriz.
Occasionally she visitsziyaret etmek her grandmotherbüyükanne.
Ara sıra büyükannesini ziyaret eder.
Orta pozisyon vs başa/sona alma
Orta pozisyon standart ve güvenli. Başa veya sona alma opsiyoneldir: başa alma sometimes, usually, often ve occasionally ile; sona alma yalnız sometimes, often ve occasionally ile işler. Vurguyu zarfa kaydırır ama anlamı değiştirmez.
Orta pozisyon (standart)
Her zarf için geçerli; en güvenli seçim.
I sometimes go swimming.
Bazen yüzmeye giderim.
She usually wakes upuyanmak at 7.
Genellikle 7'de uyanır.
We often eatyemek out.
Sık sık dışarıda yeriz.
Başa / sona (vurgulu)
Sadece bazı zarflar; ritim ve vurgu için.
Sometimes I go swimming.
Bazen yüzmeye giderim.
Usually she wakes up at 7.
Genellikle 7'de uyanır.
We eat out often.
Sık sık dışarıda yeriz.
Always ve never: sadece orta pozisyonda
- Doğru'I always drinkiçmek tea' (orta pozisyon) veya 'I am always busymeşgul' (to be sonrası). Başa veya sona alınmaz.
- Yanlış'Always I drink tea' veya 'I drink tea always' günlük konuşmada kullanılmaz, yapay durur. 'Never' için de aynı.
Sıklık soruları: How often
Bir eylemin sıklığını sormak için 'How often' kullanılır. 'How often do you go to the gym?' (Ne sıklıkla spor salonuna gidersin?). Cevap genelde bir sıklık zarfı ile verilir: 'I usually go three times a week' veya sadece 'Twice a week'. Sıklık belirten diğer cevap kalıpları: every day, once a week, twice a month, three times a year. Bu kalıplar sıklık zarfları kadar yaygındır ve genellikle cümlenin sonunda durur: 'I go to the gym twice a week'.
How often ve sıklık cevapları
How often do you exerciseegzersiz yapmak? I exercise every day.
Ne sıklıkla egzersiz yaparsın? Her gün egzersiz yaparım.
How often does she travelseyahat etmek? She travels twice a year.
Ne sıklıkla seyahat eder? Yılda iki kez seyahat eder.
How often do they meet? They meet once a month.
Ne sıklıkla buluşurlar? Ayda bir buluşurlar.
Hızlı pratik: Doğru zarf + pozisyon
1 / 3
My grandfatherbüyükbaba is ___ calmsakin and patientsabırlı. (her zaman)
Always / never'ı başa alma
Yanlış kullanım: Always I drink water in the morning.
Doğru kullanım: I always drink water in the morning.
Bildirme cümlelerinde 'always' ve 'never' cümle başına alınmaz; orta pozisyonda (özne sonrası, normal fiilden önce veya 'to be' sonrası) kullanılır. Sometimes, usually, often gibi bazı zarflar başa alınabilir ama always / never bu esnekliği göstermez. (İstisnalar: emir cümleleri 'Always lock the door.', 'Never give up.' ve devrik yapı 'Never have I seen ...')
Özet
- Sıklık zarfları bir eylemin ne kadar sık yapıldığını söyler: always (%100), usually, often, sometimes, rarely, never (%0).
- Normal fiillerle: özne + zarf + fiil. 'I always drink coffee.'
- To be ile: özne + am/is/are + zarf. 'He is always late.'
- Modal ile: özne + modal + zarf + fiil. 'You can always call me.'
- Olumsuzda: özne + don't / doesn't + zarf + fiil. 'I don't usually eat breakfast.'
- 'Never' olumsuzluğu zaten içerir; 'don't never' double negative olur.
- Sometimes, often ve occasionally cümle başına da sonuna da alınabilir; usually yalnız başa alınır.
- Always ve never yalnız orta pozisyonda durur.
- Sıklık sorusu 'How often' ile kurulur; cevap bir zarf veya 'once a week' gibi bir kalıp olur.