To be (olmak fiili) İngilizcedeki en temel fiildir. 'I am a student', 'She is happy', 'They are at home' gibi cümlelerin ana fiilidir. Türkçede 'olmak' fiili her zaman ayrı bir kelime olarak gelmez; genelde ek olarak kullanırız ('öğrenciyim', 'mutludur', 'evdeler'). İngilizcede ise 'to be' bu tür cümlelerde ayrı bir kelime olarak yazılır ve atlanamaz. Dikkat: 'to be' ana fiil olarak yalnızca isim, sıfat veya yer bildiren cümlelerde kullanılır; 'I go to school' gibi kendi fiili olan cümlelerde am/is/are eklenmez. Öznene göre am, is veya are biçiminde çekilir. Bu fiili oturtmak A1 seviyesinin ilk ve en önemli adımıdır çünkü Present Continuous, Past Continuous ve Passive Voice gibi yapılarda am/is/are yardımcı fiil olarak geri döner.
Üç kullanım: kimlik, durum, yer
To be'nin üç ana kullanımı vardır. Birincisi, kimlik veya tanımlama. 'I am a teacher' (Ben bir öğretmenim), 'She is my sister' (O benim kız kardeşim), 'We are Turkish' (Biz Türk'üz). Kim veya ne olduğunu söylemek için kullanılır: meslek, milliyet, ilişki.
İkincisi, durum veya nitelik. 'I am tired' (Yorgunum), 'The soup is hot' (Çorba sıcak), 'They are happy' (Onlar mutlu). Nasıl olduğunu, hangi niteliği taşıdığını anlatır: duygular, fiziksel özellikler, geçici durumlar.
Üçüncüsü, yer. 'I am at home' (Evdeyim), 'She is in Istanbul' (O İstanbul'da), 'They are at the park' (Parktalar). Nerede olduğunu belirtir.
Üç kullanımın ortak özelliği: özne ile bir bilgi (kimlik / durum / yer) arasına to be girer. Türkçede '-im, -sin, -dir' gibi eklerle söylediğin bu üç bilgi (kimlik, durum, yer) İngilizcede am/is/are ile ayrı bir kelime olarak yazılır.
Üç kullanım örnekleri
I am a nursehemşire.
Ben bir hemşireyim.
Kimlik / meslek.
She is very friendlyarkadaş canlısı.
O çok arkadaş canlısı.
Durum / özellik.
The keys are on the table.
Anahtarlar masanın üstünde.
Yer.
They are excitedheyecanlı about the trip.
Yolculuk için heyecanlılar.
Durum / duygu.
Özne + to be + bilgi
Subject + am / is / are + (ad / sıfat / yer)
Özneye göre doğru formu seç: I → am, he / she / it → is, you / we / they → are. Arkasına bir isim (teacher), sıfat (happy) veya yer ifadesi (at home) gelebilir. To be atlanamaz; cümlenin belkemiğidir.
Olumlu, olumsuz, soru
To be'yi üç cümle biçiminde (olumlu, olumsuz, soru) özne-fiil uyumuyla birlikte öğrenmen gerekir. Olumsuzda 'not' eklenir, soruda fiil öne gelir. Her formda kısaltmalar da sık kullanılır.
Olumlu
Subject + am / is / are + ...
I ile am, he / she / it ile is, you / we / they ile are kullanılır. Günlük dilde kısaltmalar çok yaygındır; tam liste aşağıdaki Kısaltmalar bölümünde.
I am a student.
Ben öğrenciyim.
She is my best friendarkadaş.
O benim en iyi arkadaşım.
We are in the same class.
Aynı sınıftayız.
Olumsuz
Subject + am / is / are + not + ...
Fiilin arkasına 'not' eklenir. Kısaltmalar: is not → isn't, are not → aren't. 'Am not' kısaltılmaz; olumsuzu ya açık biçimde 'I am not' ya da 'I'm not' olarak yazarsın.
I'm not tired today.
Bugün yorgun değilim.
I am not → I'm not.
He isn't at the office.
O ofiste değil.
is not → isn't.
They aren't readyhazır yet.
Henüz hazır değiller.
are not → aren't.
Soru
Am / Is / Are + subject + ...?
Fiil öne gelir, özne arkada. Kısa cevap: 'Yes, I am' / 'No, I'm not'. Wh-sorularında soru kelimesi en başa gelir.
Are you from Turkey?
Türkiye'den misin?
Are öne alındı.
Is she a doctor?
O doktor mu?
Where are they now?
Şimdi neredeler?
Wh-sorusu: where + are + özne.
Are you a student? – Yes, I am.
Öğrenci misin? – Evet, öyleyim.
Olumlu kısa cevapta kısaltma yapılmaz: 'Yes, I'm.' yanlıştır.
Is she at home? – No, she isn't.
O evde mi? – Hayır, değil.
Olumsuz kısa cevapta kısaltma serbest.
Özne-fiil uyum tablosu
| Özne | Olumlu | Olumsuz | Soru |
|---|---|---|---|
| I | I am / I'm | I am not / I'm not | Am I...? |
| You | You are / You're | You are not / You aren't | Are you...? |
| He / She / It | He is / He's | He is not / He isn't | Is he...? |
| We | We are / We're | We are not / We aren't | Are we...? |
| They | They are / They're | They are not / They aren't | Are they...? |
Özne
I
Olumlu
I am / I'm
Olumsuz
I am not / I'm not
Soru
Am I...?
Özne
You
Olumlu
You are / You're
Olumsuz
You are not / You aren't
Soru
Are you...?
Özne
He / She / It
Olumlu
He is / He's
Olumsuz
He is not / He isn't
Soru
Is he...?
Özne
We
Olumlu
We are / We're
Olumsuz
We are not / We aren't
Soru
Are we...?
Özne
They
Olumlu
They are / They're
Olumsuz
They are not / They aren't
Soru
Are they...?
Şimdi sen dene: temel formlar
1 / 3
I ___ at work today.
Kısaltmalar: I'm, he's, they're
To be kısaltmaları günlük İngilizcede çok yaygındır. Yazıda ve konuşmada doğal durmak için bu kısaltmalara alışman gerekir. Her şahsın bir olumlu kısaltması var; tek istisna 'am not'.
I am → I'm. You are → You're. He is → He's. She is → She's. It is → It's. We are → We're. They are → They're.
Olumsuzda: is not → isn't. Are not → aren't. Ama 'am not' kısaltılmaz; olumsuzu 'I'm not' biçiminde kurarsın ('amn't' diye bir biçim yoktur).
'She is happy' de doğrudur ama günlük konuşmada 'She's happy' daha doğal durur. Resmî bir metinde açık biçimi, günlük yazışmada ve diyalogda kısaltmayı tercih et.
Kısaltma örnekleri
I'm from Istanbul.
İstanbulluyum.
I am → I'm.
He's a really good cookaşçı.
O gerçekten iyi bir aşçı.
He is → he's.
They're at the airporthavalimanı.
Havalimanındalar.
They are → they're.
It isn't my problem.
Benim sorunum değil.
is not → isn't.
Şimdi sen dene: olumsuz ve soru
1 / 3
___ she your teacher?
Past form: was / were
To be'nin geçmiş zamanı iki formdan oluşur: was ve were. I / he / she / it ile was, you / we / they ile were kullanılır. Bu yapı Past Simple ve Past Continuous'un dayanağıdır.
'I was tired yesterday' (Dün yorgundum). 'They were at the party' (Partideydiler). 'Was she sick?' (Hasta mıydı?). Olumsuz ve soru formları am / is / are ile aynı şekilde çalışır; sadece zaman geçmişe döner.
Was ve were'ü şimdiden oturtman ileride göreceğin konuları kolaylaştırır. Past Simple sayfasında bu form daha ayrıntılı ele alınır.
Past form örnekleri
I was at the museummüze yesterday.
Dün müzedeydim.
I + was.
They were very tiredyorgun after the trip.
Yolculuktan sonra çok yorgundular.
They + were.
She wasn't at school on Monday.
Pazartesi okulda değildi.
was not → wasn't.
Were you at the weddingdüğün?
Düğünde miydin?
Soru: were öne.
Şimdi sen dene: past form
1 / 3
I ___ at the partyparti last night.
Sık yapılan hatalar
To be'yi atlamak
Yanlış kullanım: I student.
Doğru kullanım: I am a student.
Türkçede 'öğrenciyim' denince 'to be'nin işini ayrı bir kelime değil, ek (-im, ek-fiil) görür. İngilizcede isim, sıfat veya yer bildiren bu tür cümlelerde 'to be' ayrı bir kelime olarak yer alır ve atlanamaz. Ayrıca belirsiz artikel 'a' da gerekir. Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatadır.
Yanlış form seçmek
Yanlış kullanım: He are my brother.
Doğru kullanım: He is my brother.
He üçüncü tekil şahıstır ve 'is' alır, 'are' değil. Özne-fiil uyumunu ezberlemek şart: I → am, he/she/it → is, you/we/they → are. Bu tabloyu otomatikleştirmek İngilizcenin temelidir.
To be'yi normal fiille birlikte kullanmak
Yanlış kullanım: I am go to school. / I am agree.
Doğru kullanım: I go to school. / I agree.
Cümlede zaten yalın bir fiil varsa (go, agree, like, work) am/is/are eklenmez. To be tek başına isim (a student), sıfat (happy) veya yer (at home) bildiren cümlelerde fiil görevi görür. Başka bir fiille yalnız -ing'li biçimde gelir (I am going to school: şu an gidiyorum); bu ayrı bir zamandır. Türkçede 'katılıyorum' tek kelime olduğu için öğrenciler 'I am agree' der; doğrusu 'I agree'dir.
To be öğrenme ipuçları
- Özne-fiil uyumuI → am, he/she/it → is, you/we/they → are. Bu eşleşmeyi refleks hâline getir.
- KısaltmalarKonuşmada kısaltma doğal: I'm, he's, they're. Yazıda bağlama göre seç.
- Kısa cevap'Are you ready?' → 'Yes, I am.' / 'No, I'm not.' Olumlu kısa cevapta kısaltma yok.
- Soru için tersine çevirOlumlu cümleden soruya: fiili öne al. 'You are' → 'Are you...?'
- Past: was / wereI/he/she/it → was, you/we/they → were. Past Simple'ın temeli.
Özet
- To be üç formda çekilir: am (I), is (he/she/it), are (you/we/they).
- Üç kullanımı vardır: kimlik / tanım, durum / nitelik, yer.
- İsim / sıfat / yer cümlelerinde to be atlanamaz; Türkçe ekiyle değil, ayrı bir kelime olarak yer alır.
- Olumsuz: am/is/are + not (isn't, aren't). Am not kısaltılmaz, 'I'm not' formu kullanılır.
- Soru: fiil öne gelir. 'Are you...?', 'Is she...?'
- Kısa cevap: 'Yes, I am.' / 'No, I'm not.' Olumlu kısa cevapta kısaltma yapılmaz ('Yes, I'm.' yanlıştır).
- Past form: was (I/he/she/it), were (you/we/they). Past Simple'ın temeli.