Pronouns & Possessives

İngilizcede bir kişiyi veya nesneyi dört farklı formda ifade ederiz. Her biri cümledeki rolüne göre seçilir.

Birincisi, subject pronouns (özne zamirleri): I, you, he, she, it, we, they. Cümlenin öznesi olarak kullanılır. 'I am a student', 'They live here'.

İkincisi, object pronouns (nesne zamirleri): me, you, him, her, it, us, them. Fiilin veya edatın nesnesi olarak kullanılır. 'Call me', 'I saw them'.

Üçüncüsü, possessive adjectives (iyelik sıfatları): my, your, his, her, its, our, their. İsmin önüne gelir ve sahiplik bildirir. 'My book', 'her bag'.

Dördüncüsü, possessive pronouns (iyelik zamirleri): mine, yours, his, hers, ours, theirs. İsmi tekrar etmeden sahipliği gösterir. 'This book is mine'.

Aşağıdaki tablo hepsini bir arada gösterir. İlk bakışta yoğun görünebilir ama satırları ezberlediğinde cümlede hangi formu kullanacağın otomatik hâle gelir.

Subject pronouns (özne zamirleri) cümlenin öznesi olarak yer alır, fiilden önce gelir. Hemen her İngilizce cümlede özne açıkça yazılır; Türkçedeki gibi özne düşürülmez. Tek istisna emir cümleleridir: 'Call me tomorrow' cümlesinde özne yoktur.

'I work at a hospital' (Hastanede çalışırım). 'She is my teacher' (O benim öğretmenim). 'They are happy' (Onlar mutlu). Türkçede 'çalışırım' dediğinde özne 'ben' örtük; İngilizcede 'I' her zaman açıkça yazılır.

Türkçede tek bir 'o' vardır; İngilizcede kişinin cinsiyetine göre seçim yaparsın: erkek için 'he', kadın için 'she'. Bu seçim diğer formlara da taşınır: he → him → his, she → her → hers. 'My mother is a doctor. He is very busy' yanlıştır; doğrusu 'She is very busy'.

'You' hem 'sen' hem 'siz' demektir; tek kişiye de kalabalığa da aynı kelimeyle seslenirsin. Bu yüzden tabloda 'you' satırındaki dört biçim birbirine çok yakın: you / you / your / yours.

Özel bir not: 'it' hem cansız nesneler hem hayvanlar için, ayrıca hava ve zaman gibi gerçek bir öznesi olmayan cümlelerde kullanılır. 'It is raining' (Yağmur yağıyor) cümlesinde 'it' çevirisi yoktur ama İngilizce cümle için zorunludur.

Object pronouns (nesne zamirleri) fiilin veya edatın nesnesi olarak cümlede yer alır. Fiilden sonra veya edatın (to, for, with, about) arkasında gelir.

'Call me tomorrow' (Yarın beni ara). 'Me' burada 'call' fiilinin nesnesi; aramanın hedefi. 'She gave the book to him' (Kitabı ona verdi). 'Him' burada 'to' edatının nesnesi.

Dikkat: İngilizcede öznede 'he' kullanırsın ama nesnede 'him'. Bu değişim, ana dili Türkçe olanlara ilk başta yabancı görünebilir; çünkü Türkçede 'o, onu, ona' hep aynı kökten ek alır. İngilizcede form tamamen değişir.

Fiiller ve edatlardan sonra her zaman object pronoun gelir. 'I saw she' yanlıştır; 'I saw her' doğrudur.

'Her' iki farklı işte çalışır. 'I saw her' (onu gördüm) cümlesinde nesne zamiri; 'her bag' (onun çantası) öbeğinde iyelik sıfatıdır. Arkasında isim varsa iyelik, yoksa nesnedir.

Possessive adjectives (iyelik sıfatları) ismin önüne gelir ve o ismin kime ait olduğunu söyler. Sıfat gibi davranır, yani tek başına kullanılamaz; arkasından mutlaka bir isim gelir.

'My book is on the table' (Kitabım masada). 'My' + 'book': kitap benim. 'Her name is Sarah' (Onun adı Sarah). 'Her' + 'name': ismi onun.

Türkçedeki iyelik eklerine (kitab-ım, kitab-ın, kitab-ı) karşılık gelir. Tek fark: Türkçede ek olarak isme yapışır, İngilizcede ayrı bir kelime olarak ismin önüne gelir.

Possessive pronouns (iyelik zamirleri) sahipliği ifade eder ama arkalarına isim gelmez; tek başlarına durur. Zaten hangi ismi kastettiğini bağlam göstermiştir.

'This book is mine' (Bu kitap benim). 'Mine' = my book, ama 'book' tekrar edilmedi. 'Is that car yours?' (O araba senin mi?) 'Yours' = your car.

Kullanım özellikle karşılaştırmada etkilidir: 'My car is blue, but his is red' (Benim arabam mavi, ama onunki kırmızı). 'His' burada 'his car' anlamında; ikinci kez 'car' yazmaya gerek yok.

Karıştırılmaması gereken şey: 'his' hem iyelik sıfatı hem iyelik zamiridir, aynı kelime. 'her' iyelik sıfatı, 'hers' iyelik zamiri olarak değişir.

İsimlerle sahiplik bildirirken 's (apostrof + s) kullanılır. Bu yapı özellikle insanlar ve hayvanlar için yaygındır.

'John's book' (John'un kitabı). 'My sister's car' (Kız kardeşimin arabası). 'The cat's tail' (Kedinin kuyruğu). İsmin arkasına 's eklenir ve hemen ardından sahip olunan şey gelir.

Özel durumlar var. Tekil isim: sadece 's ekle. 'The dog's bone'. Çoğul isim -s ile bitiyorsa: sadece apostrof koy. 'The students' books' (öğrencilerin kitapları). Çoğul isim -s ile bitmiyorsa (irregular plural): 's ekle. 'The children's toys' (çocukların oyuncakları).

Cansız nesneler için genelde 's yerine 'of' kullanılır. 'The leg of the table' (masanın ayağı), 'the roof of the house' (evin çatısı). Ama günlük konuşmada cansız için de 's duyulur ve kabul edilir.

Son bir uyarı: it's = 'it is' kısaltmasıdır, iyelik değil. 'Its' (apostrofsuz) iyelik sıfatıdır. 'It's cold today' (Bugün soğuk), 'The cat licks its paw' (Kedi pençesini yalıyor).