Demonstratives & Plurals

İşaret zamirleri bir nesneyi veya kişiyi işaret etmek için kullanılır. Türkçedeki 'bu, şu, o' ile aynı mantıkta çalışır; fark şu: Türkçede üç uzaklık derecesi varken İngilizcede iki tane var (yakın için this, uzak için that). Seçimi iki eksen belirler: uzaklık ve sayı.

Yakın + tekil → this (bu). 'This book is mine' (Bu kitap benim). Uzak + tekil → that (şu / o). 'That house is big' (Şu ev büyük). Yakın + çoğul → these (bunlar). 'These books are new' (Bu kitaplar yeni). Uzak + çoğul → those (şunlar / onlar). 'Those houses are old' (Şu evler eski).

İki farklı rolde kullanılır: hem zamir olarak (isim yerine geçer) hem sıfat olarak (ismin önünde). 'This is my phone' (bu telefonum, zamir) vs 'This phone is mine' (bu telefon benim, sıfat). Yapısal olarak değişim yok, sadece cümlede konumu farklı.

İngilizcede isimlerin çoğu, sonuna -s eki alarak çoğul olur: book → books, cat → cats, phone → phones. Ama bazı sonlarda yazım biraz değişir ve bir de kurala uymayan 'düzensiz' çoğullar var. Türkçede sayıdan sonra isim tekil kalır ('üç kitap'), İngilizcede ise sayı kaç olursa olsun isim çoğuldur: 'three books', 'ten cars'.

Düzenli kurallara bakalım. Çoğu isim: doğrudan -s eklenir (book → books). -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z ile biten isimler: -es eklenir çünkü tek başına -s telaffuz edilemezdi (box → boxes, bus → buses). Ünsüz + y ile biten isimler: y düşer, -ies gelir (city → cities). Ünlü + y ile biten isimler: doğrudan -s (boy → boys). -o ile biten isimlerin çoğu doğrudan -s alır (photo → photos, piano → pianos, video → videos); ünlü + o ile bitenler her zaman böyledir. Yalnızca küçük ama sık kullanılan bir grup -es alır: potato → potatoes, tomato → tomatoes, hero → heroes.

Bir grup isim ise -f veya -fe ile biter ve çoğulda -ves olur: knife → knives, leaf → leaves, life → lives. Ama yine bazı istisnalar var: roof → roofs, chief → chiefs.

Bazı isimler kurallara hiç uymaz ve çoğul hâlleri tamamen farklı bir biçimde olur. Bunlar ezber gerektirir ama sayıları sınırlı ve en sık kullanılanları öğrenmek yeterli.

En yaygın düzensiz çoğullar: man → men (adam → adamlar), woman → women (kadın → kadınlar), child → children (çocuk → çocuklar), person → people (kişi → insanlar), foot → feet (ayak → ayaklar), tooth → teeth (diş → dişler), mouse → mice (fare → fareler).

Ayrıca bazı isimler tekil ve çoğulda aynı kalır: fish → fish, sheep → sheep, deer → deer. Bu isimleri çoğul yaparken hiçbir şey eklemezsin; sayısını bağlamdan anlarsın ('one fish / three fish').

Son bir ilginç grup: sadece çoğul kullanılan isimler. 'Scissors' (makas), 'trousers' (pantolon), 'glasses' (gözlük), 'jeans' (kot pantolon). Bunlar tek bir şeyi ifade eder ama yapı olarak çoğuldur: 'My scissors are sharp' (makasım keskin). 'Are' kullanılır çünkü 'scissors' biçim olarak çoğuldur.

İşaret zamirleri ismin sayısıyla uyum içinde olmalıdır. Tekil isim önünde this veya that, çoğul isim önünde these veya those gelir. Bu kural istisnasızdır ve yapılan hataların önemli bir kısmı buradadır.

'This book' (bu kitap), tekil. 'These books' (bu kitaplar), çoğul. 'This books' yanlıştır, 'these book' de yanlıştır.

Sayılamaz isimler (water, information gibi tek tek sayılamayan isimler; ayrıntısını ileride 'Countable & Uncountable Nouns' dersinde göreceksin) gramer olarak tekil kabul edilir, bu yüzden önlerine this / that gelir: 'this water' (bu su), 'that information' (şu bilgi). 'These water' veya 'those information' yanlıştır.

Fiil uyumu da önemlidir: this / that is (tekil fiil), these / those are (çoğul fiil). 'This is my book' / 'These are my books'.

Günlük İngilizcede that is sık sık kısaltılır: that's. 'This is' kısaltılmaz; 'this's' diye bir şey yoktur.

'That's my book' (Şu benim kitabım). 'That's great!' (Harika!). 'That's right' (Doğru).

'These are' ve 'those are' de kısaltılmaz.

Ayrıca telefonda kendini tanıtırken veya bir kişiyi başkasına tanıtırken 'this is' kullanılır: 'Hi, this is Sarah' (Merhaba, ben Sarah). 'John, this is my friend Mary' (John, bu arkadaşım Mary).