Ana içeriğe geç

Countable & Uncountable Nouns

Türkçede: sayılabilen ve sayılamayan isimler

Sayılabilir ve sayılamayan isimler: hangisinin çoğul yapılabileceğini, hangisinin 'a / an' alacağını, hangi niceleyicilerle (some, any, much, many) geleceğini belirleyen temel ayrım.

İçindekiler (12)
  1. Sayılabilir isimler
  2. Sayılamayan isimler
  3. Sayılabilir vs sayılamayan
  4. Niceleyiciler: some / any / much / many
  5. Niceleyici eşleşmesi
  6. Many vs much: yapısal fark
  7. Sayılamayan ismi sayılabilir hale getirmek: birim ifadeler
  8. Yaygın birim ifadeler
  9. Çift kullanılan isimler: bağlama göre değişir
  10. Aynı kelime, iki farklı kullanım
  11. Sık yapılan hatalar
  12. Özet

İngilizcede isimler iki ana kategoriye ayrılır: sayılabilir (countable) ve sayılamayan (uncountable). Bu ayrım Türkçede belirgin değildir; hemen hemen her isim sayılabilir: 'bir kitap, iki kitap, üç kitap'. İngilizcede ise bazı isimler sayılamaz: 'water', 'rice', 'information', 'music'. Bu isimler için 'a / an' kullanılmaz, çoğul yapılmaz ve niceleyicileri farklıdır. Bu ayrım quantifiers (some, any, much, many), articles (a / an / the) ve 'there is / there are' gibi pek çok konunun temelidir. A1 seviyesinde iyi öğrenildiğinde sonraki konular çok daha kolay oturur.

Sayılabilir isimler

Sayılabilir isim, tek tek sayılabilen bir nesne ya da kavramdır: 'one book, two books, three books'. Çoğul yapabilirsin, tekil hâlde 'a / an' alır ve miktarını 'how many?' ile sorabilirsin. Örnekler: book, car, apple, chair, student, dog, hour, idea. 'I have a book', 'There are two cars', 'How many apples?'. Sayılabilir oldukları için tekil hâlde 'a / an' olmadan kullanılmazlar: 'I want book' yanlıştır, 'I want a book' veya 'I want books' doğrudur.

Sayılamayan isimler

Sayılamayan isim, tek tek sayılamayan madde, kavram veya genel kütle adıdır. 'Water' bir birim değil bir kütledir; 'one water, two water' denmez. Örnekler: water, milk, coffee, sugar, rice, bread, money, music, information, advice, furniture, homework, news, time, love, air. Bu isimler ile 'a / an' kullanılmaz, çoğul yapılmaz ve miktar 'how much?' ile sorulur. 'I need water' (su lazım), 'She gives me some advice' (bana biraz tavsiye verir), 'How much money do you have?'. Dikkat edilmesi gereken bir nokta: bazı isimler Türkçede sayılabilir görünür ama İngilizcede sayılamaz. 'Information' (bilgi), 'advice' (tavsiye), 'furniture' (mobilya), 'homework' (ev ödevi), 'news' (haber) bu grubun klasikleridir.

Sayılabilir vs sayılamayan

Özellik

Çoğul yapar mı

Sayılabilir

Evet (books, cars)

Sayılamayan

Hayır (water, music)

Özellik

a / an alır mı

Sayılabilir

Tekilde evet (a book)

Sayılamayan

Hayır

Özellik

Some / any

Sayılabilir

Çoğulda evet

Sayılamayan

Evet

Özellik

Many / much

Sayılabilir

Many (many books)

Sayılamayan

Much (much water)

Özellik

How many / how much

Sayılabilir

How many (How many books?)

Sayılamayan

How much (How much water?)

Özellik

Tekil fiil / çoğul fiil

Sayılabilir

Tekil → is, çoğul → are

Sayılamayan

Her zaman tekil fiil (is)

Sayılabilir örnekler

  • I have a .

    Bir kitabım var.

  • There are three in the room.

    Odada üç sandalye var.

  • How many are in your class?

    Sınıfında kaç öğrenci var?

  • She wants some .

    Biraz elma istiyor.

Sayılamayan örnekler

  • I need some .

    Biraz suya ihtiyacım var.

  • There isn't much in the fridge.

    Buzdolabında fazla süt yok.

  • How much do you have?

    Ne kadar paran var?

  • She gives me good .

    Bana iyi tavsiye verir.

  • The is interesting.

    Haberler ilginç.

Tuzak sayılamayanlar: Türkçe seni yanıltabilir

  • information (bilgi)'An information' veya 'informations' yanlış. 'Some information', 'a piece of information' doğru.
  • advice (tavsiye)'An advice' yanlış. 'A piece of advice' veya 'some advice' doğru.
  • furniture (mobilya)'Furnitures' yanlış. 'Some furniture' veya 'a piece of furniture' doğru.
  • news (haber)-s ile bitse de tekildir, fiili tekil gelir: 'The news is good' (haber iyi).
  • homework (ev ödevi)'Homeworks' yanlış. 'A lot of homework' veya 'some homework' doğru.

Niceleyiciler: some / any / much / many

Sayılabilir ve sayılamayan ayrımı niceleyicileri doğru seçmek için kritiktir. 'Some' her ikisinde de kullanılır, genellikle olumlu cümlelerde: 'I have some books', 'I need some water'. 'Any' olumsuz ve sorularda her ikisinde de kullanılır: 'I don't have any books', 'Is there any water?'. Ancak ikram ve rica cümlelerinde soru olsa bile 'some' kullanılır: 'Would you like some tea?', 'Can I have some water?'. 'Many' sadece sayılabilir çoğul ile: 'many books', 'many cars'. 'Much' sadece sayılamayan ile: 'much money', 'much time'. Olumlu cümlelerde 'much' günlük dilde pek kullanılmaz, yerine 'a lot of' tercih edilir: 'I have a lot of money' daha doğaldır, 'I have much money' ise daha resmî, yazı diline yakın durur.

Niceleyici eşleşmesi

Niceleyici

some

Sayılabilir

Evet (çoğul)

Sayılamayan

Evet

Örnek

some books / some water

Niceleyici

any

Sayılabilir

Evet (çoğul)

Sayılamayan

Evet

Örnek

any books / any water

Niceleyici

many

Sayılabilir

Evet

Sayılamayan

Hayır

Örnek

many books

Niceleyici

much

Sayılabilir

Hayır

Sayılamayan

Evet

Örnek

much water

Niceleyici

a lot of / lots of

Sayılabilir

Evet

Sayılamayan

Evet

Örnek

a lot of books / a lot of water

Niceleyici

a few

Sayılabilir

Evet

Sayılamayan

Hayır

Örnek

a few books (birkaç)

Niceleyici

a little

Sayılabilir

Hayır

Sayılamayan

Evet

Örnek

a little water (biraz)

Many vs much: yapısal fark

İkisi de 'çok' anlamına gelir ama eşleştikleri isim türü farklıdır. Sayılabilir çoğulda 'many', sayılamayanda 'much'. Bu kuralı kırmak A1'de en sık yapılan hatalardan biri.

many (sayılabilir)

Çoğul isimlerle.

  • many

    birçok arkadaş

  • many

    birçok araba

  • How many ?

    Kaç kitap?

much (sayılamayan)

Sayılamayan isimlerle.

  • much

    çok zaman

  • much

    çok şeker

  • How much ?

    Ne kadar kahve?

Hızlı pratik: Countable / uncountable

1 / 3

How ___ do we need for dinner?

Sayılamayan ismi sayılabilir hale getirmek: birim ifadeler

Sayılamayan bir ismi bir birim ile ölçerek 'sayılabilir' hale getirebilirsin. 'Water' sayılamaz ama 'a glass of water' (bir bardak su) sayılabilir olur ve çoğulu 'two glasses of water'. Yaygın kalıplar: a piece of bread, a slice of bread, a cup of coffee, a bottle of water, a kilo of sugar, a loaf of bread, a bar of chocolate, a piece of advice, a piece of information, a piece of furniture. Bu kalıplar hem günlük konuşmada hem restoran / alışveriş gibi pratik durumlarda sık kullanılır.

Yaygın birim ifadeler

Birim

a glass of

İsim

water / milk / juice

Örnek

a glass of water

Birim

a cup of

İsim

coffee / tea

Örnek

a cup of tea

Birim

a bottle of

İsim

water / wine

Örnek

a bottle of water

Birim

a slice of

İsim

bread / cake / cheese

Örnek

a slice of bread

Birim

a piece of

İsim

advice / information / cake / furniture

Örnek

a piece of advice

Birim

a kilo of

İsim

sugar / meat / flour

Örnek

a kilo of sugar

Birim

a bar of

İsim

chocolate / soap

Örnek

a bar of chocolate

Birim ifadeler cümle içinde

  • I'd like a of coffee, please.

    Lütfen bir fincan kahve rica ediyorum.

  • She eats two of bread.

    İki dilim ekmek yer.

  • Can I give you a piece of advice?

    Sana bir tavsiye verebilir miyim?

  • We need three of .

    Üç kilo şekere ihtiyacımız var.

Çift kullanılan isimler: bağlama göre değişir

Bazı isimler hem sayılabilir hem sayılamayan olabilir; anlam bağlama göre değişir. 'Coffee' sayılamazdır (madde olarak): 'I like coffee' (kahveyi severim). Ama 'a coffee' bir fincan kahve anlamında sayılabilir olur: 'Can I have a coffee?' (bir kahve alabilir miyim?). Benzer örnekler: 'hair' sayılamazdır (kafadaki saç genel olarak) ama 'a hair' tek bir saç telidir. 'Paper' sayılamazdır (kâğıt malzeme) ama 'a paper' bir gazete veya makale olur. 'Chicken' sayılamazdır (et olarak) ama 'a chicken' bir tavuk (hayvan) olur. Bu ikiliye özellikle restoran ve market diyaloglarında dikkat et.

Aynı kelime, iki farklı kullanım

Aynı sözcük bağlama göre sayılabilir ya da sayılamayan olabilir. Fark anlamsaldır ve cümlenin bağlamından anlaşılır.

Sayılamayan (genel / madde)

İsim genel kavramı veya malzemeyi anlatır.

  • I like .

    Kahveyi severim (genel).

  • She has long .

    Uzun saçları var (bütün olarak).

  • is .

    Tavuk sağlıklıdır (et olarak).

Sayılabilir (birim / nesne)

Tekil, sayılabilir bir birim olarak kullanılır.

  • Can I have a coffee?

    Bir kahve alabilir miyim? (fincan)

  • There's a hair in my .

    Çorbamda bir saç teli var.

  • We have two in the .

    Bahçede iki tavuğumuz var (hayvan).

Sık yapılan hatalar

  • Sayılamayan isme 'a / an' veya çoğul eklemek

    Yanlış kullanım: I need an information about the hotel.

    Doğru kullanım: I need some information about the hotel.

    'Information' sayılamazdır; 'a / an' almaz ve çoğul yapılmaz. Türkçede 'bir bilgi' doğal durur ama İngilizcede 'some information' veya 'a piece of information' kullanılır. Aynı mantık advice, furniture, homework için de geçerlidir.

  • Much / many karışıklığı

    Yanlış kullanım: I don't have many money.

    Doğru kullanım: I don't have much money.

    'Money' sayılamazdır, bu yüzden 'much' ile gelir: 'much money'. 'Many' sadece sayılabilir çoğul ile kullanılır: 'many coins' (madeni paralar) doğru olur çünkü 'coins' sayılabilir.

  • News ile çoğul fiil

    Yanlış kullanım: The news are bad.

    Doğru kullanım: The news is bad.

    'News' sonunda -s olsa da tekildir ve fiil tekil çekilir. Aynı mantıkla 'Economics is my favourite subject' (Ekonomi en sevdiğim ders), 'Mathematics is difficult' (Matematik zordur). '-ics' ile biten birçok akademik disiplin de tekildir.

Hızlı pratik: Doğru miktar + isim

1 / 3

Would you like ___ ?

Hızlı kontrol listesi

  • Çoğul yapabilir miyim?Evetse sayılabilir (books, cars, ideas). Hayırsa sayılamayan (water, music, information).
  • 'A / an' alabilir mi?Evetse sayılabilir tekil. Hayırsa sayılamayan veya zaten çoğul.
  • How many / how much?'How many' sayılabilir çoğul için, 'how much' sayılamayan için. Bu tek soru çoğu ayrımı çözer.

Özet

  • Sayılabilir isimler tek tek sayılır: book / books, apple / apples. Tekilde 'a / an' alır, çoğul yapılır.
  • Sayılamayan isimler kütle / kavram adıdır: water, music, information. 'A / an' almaz, çoğul yapılmaz.
  • Many + sayılabilir çoğul, much + sayılamayan. How many vs how much.
  • Some / any hem sayılabilirle hem sayılamayanla gelir; 'a lot of' da ikisinde güvenlidir.
  • Birim ifadeler sayılamayanı sayılabilir hale getirir: a glass of water, a piece of advice, a slice of bread.
  • Aynı kelime bağlama göre iki türe geçebilir: coffee (genel) vs a coffee (bir fincan).
  • Tuzaklar: information, advice, furniture, homework, news sayılamazdır; news tekildir.

İlgili konular

Okuduğun konuyu çöz.

Bu konunun 109 alıştırma seti uygulamada, kolaydan zora.