Comparatives & Superlatives

Her sıfat üç hâlde bulunur. Positive (temel hâl) sıfatın kendisidir ve herhangi bir şeyi tek başına tarif eder. Comparative (kıyaslama) iki şeyi birbirine göre konumlandırır. Superlative (en üstünlük) bir grubun içinde en öne çıkanı belirtir.

'My brother is tall' cümlesi basit bir tarif. 'My brother is taller than me' cümlesi iki kişiyi karşılaştırır. 'My brother is the tallest in the family' cümlesi tüm ailede öne çıkanı belirtir. Üç cümle de boy hakkında ama her biri farklı bir durum anlatır.

Aşağıdaki tablo üç hâlin sık kullanılan sıfatlar üzerindeki biçimini gösteriyor. Genel kural şu: kısa sıfatlar ek alır (-er, -est), uzun sıfatlar ise 'more' ve 'the most' ile kullanılır. Son üç satır bu kuralın dışında kalan düzensiz sıfatlardır; onları birazdan ayrıca göreceksin.

Comparative, iki şeyi birbirine göre konumlandıran yapıdır. Hangisi daha büyük, daha uzun, daha ilginç? 'Than' kelimesi bu karşılaştırmanın iki tarafını birbirine bağlar. Cümlenin temel yapısı: A + is/are + -er/more + sıfat + than + B.

Hangi formu kullanacağını sıfatın uzunluğu belirler. Tek heceli kısa sıfatlar (tall, big, cheap, fast) ek alır: -er. İki hece ve üzeri uzun sıfatlar (expensive, interesting, beautiful) 'more' kelimesiyle birleşir. İki heceli ama '-y' ile bitenler ise özel bir kategoridir: 'y' harfi 'i' olur ve '-er' eklenir (happy → happier, easy → easier).

Birkaç sıfat düzensizdir. En yaygın beşi ezbere bilinmeli, çünkü günlük İngilizcede çok sık karşına çıkar.

'Good' → better → the best. 'Bad' → worse → the worst. 'Far' → farther / further → the farthest / the furthest (ikisi de kabul edilir). 'Little' → less → the least. 'Much / many' → more → the most.

Farther ve further arasında ince bir fark var: farther fiziksel uzaklık için (how far), further ise soyut mesafe veya ek bilgi için ('further information'). Günlük konuşmada ikisi de sık kullanılır ve çoğu durumda karışık kullanımı kabul edilir.

Superlative, bir grup içinde en öne çıkan öğeyi belirten yapıdır. Üç veya daha fazla şey arasında en hızlı, en güzel, en zor hangisi? Cümle yapısı: A + is/are + the + -est/most + sıfat.

Comparative'de olduğu gibi kısa sıfat ek alır (-est), uzun sıfat 'most' kelimesiyle birleşir. Ama superlative'in iki özelliği var.

Birincisi: superlative hep 'the' ile başlar. 'She is tallest' yanlıştır; 'She is the tallest' doğrudur. İkincisi: grubu genelde 'in' veya 'of' ile belirtirsin. 'The tallest in the class' (sınıf içinde), 'the best of the three' (üçünün arasında).

Superlative'i kullandığında genelde hangi grup içinde en öne çıktığını belirtmek istersin. Bunun için iki edat devreye girer: 'in' ve 'of'.

'In' yer veya genel grup için kullanılır. 'The tallest in the class', 'the biggest city in Turkey', 'the best restaurant in town' gibi. Sınırlı bir alan içinde en üstün olanı belirtir.

'Of' daha çok sayısal veya sıralanabilir gruplar için kullanılır. 'The best of the three', 'the most expensive of all the options', 'the oldest of my brothers' gibi. Seçilmiş bir liste veya küme içinde en üstünü anlatır. Ayrıca bir bütünün ya da zaman diliminin içindeki en üstünü söylerken de 'of' kullanılır: 'the hottest month of the year', 'the best day of my life'.

Türk öğrenciler bu iki edatı karıştırır. Pratik kural: yer söylüyorsan 'in', üzerinde konuştuğun bir liste varsa 'of'. Yanlış seçim cümleyi anlamsız kılmaz ama doğallığını bozar.

Comparative iki şeyin farkını gösterirken, 'as ... as' eşitliği ifade eder. İki şey aynı seviyede mi? 'She is as tall as her brother' yani ikisi aynı boyda. İki 'as' arasında sıfatın temel hâli kullanılır; -er veya -est eklenmez.

Yapı basit: A + is + as + sıfat + as + B. Olumsuzda 'not as ... as' denir ve 'A, B kadar değil' anlamını verir. 'He is not as fast as me' = o benim kadar hızlı değil, yani ben ondan hızlıyım. Bu cümleyi comparative ile de söyleyebilirsin: 'I am faster than him'. İki yapı aynı anlamı farklı tonla verir.

Bazen 'just as ... as' (tam olarak ... kadar), 'nearly as ... as' (neredeyse ... kadar), 'not quite as ... as' (tam olarak ... kadar değil) gibi varyasyonlar da görürsün. Hepsi bu temel yapıya dayanır.

Comparative'i kullanırken farkın büyüklüğünü ayarlamak istersen derece zarfı ekleyebilirsin. 'Much', 'a lot', 'far' farkı büyütür; 'a bit', 'a little', 'slightly' farkı küçültür.

'She is much taller than me' = benden çok daha uzun. 'This is a bit more expensive' = bu biraz daha pahalı. 'The weather is far better today' = hava bugün çok daha iyi.

Dikkat: 'very' comparative ile kullanılmaz. 'Very bigger' yanlıştır. 'Much bigger', 'far bigger' doğrudur. 'Very' sadece temel hâldeki sıfatlarla kullanılır: 'very big'.