Future in the Past

'Was / were going to + yalın fiil' geçmişteki bir anda bir şeyin yapılması planlandığını söyler. En yaygın kullanımı: plan vardı ama gerçekleşmedi. 'I was going to call you, but I fell asleep' (seni arayacaktım ama uyuyakaldım). Plan yaparken konuşmacı 'will' yerine 'be going to' kullandığı gibi, o 'plan' geçmişe taşınınca 'was / were going to' olur. Gerçekleşip gerçekleşmediği bağlamdan anlaşılır; çoğu zaman gerçekleşmediğini ima eder ama kesin değildir. 'She was going to study medicine, and she did' (tıp okuyacaktı ve okudu) cümlesinde plan gerçekleşmiştir; sonucu belirleyen bağlamdır.

'Would + yalın fiil' iki ana durumda 'future in the past' olarak kullanılır. Birincisi: dolaylı anlatım (reported speech). Birisi 'I will help you' derse, bunu dolaylı aktarırken 'He said he would help me' dersin. 'Will' geçmişte 'would' olur. İkincisi: bir olayın sonradan olduğunu, hikâyenin geleceğinden bakarak anlatmak. 'He went to universityüniversite, and later he would become a doctor' (üniversiteye gitti, sonradan doktor olacaktı). Bu kullanım biyografilerde, hikâyelerde, kronolojilerde çok yaygındır. Üçüncü bir kullanım: geçmişteki tekrar eden alışkanlıklar. 'Every summer, we would go to the seaside' (her yaz sahile giderdik). Bu A2'deki 'used to' ile çakışır; 'would' burada 'future in the past' değil alışkanlık anlatır.

'Was / were about to + yalın fiil' bir eylemin geçmişte tam gerçekleşmek üzere olduğunu söyler. 'I was about to leave when the phone rang' (tam çıkmak üzereyken telefon çaldı). Genelde araya başka bir olayın girip kestiği ya da son anda değişen planları anlatır. Çok kısa bir zaman aralığını işaret eder: dakikalar, saniyeler. 'Was going to' daha geniş planları (bu hafta sonu, önümüzdeki ay), 'was about to' ise hemen öncesini (birkaç saniye sonrası) anlatır.

Kararlaştırılmış bir programı geçmişten anlatırken past continuous da kullanılır: 'He was leaving the next morning' (ertesi sabah gidecekti), 'We were meeting her at six' (onunla altıda buluşacaktık). Buradaki -ing o an yapılan işi değil, o andan sonrası için kesinleşmiş planı anlatır; bu yüzden 'was going to' ile yakın anlamlıdır.

Dolaylı anlatımda (reported speech) geleceği anlatan yapılar da değişir. Doğrudan konuşmadaki 'will' dolaylıda 'would' olur, 'be going to' dolaylıda 'was / were going to' olur. 'I will help you' → 'He said he would help me'. 'I'm going to leave' → 'She said she was going to leave'. Yani reported speech'in gelecek zaman kuralları bu sayfada gördüğün yapılarla tamamen örtüşür. Reported Speech konusunda bu yapıları yeniden kullanacaksın.

Üç ana yapının yanında, geçmişten geleceğe bakarken sık kullanılan üç kalıp daha vardır ve üçü de 'be' fiilinin geçmiş biçimiyle kurulur. 'Was / were due to + yalın fiil' takvime bağlı, ilan edilmiş bir zamanı anlatır: 'The train was due to arrive at six' (tren altıda varacaktı; tarifede öyle yazıyordu). 'Was / were supposed to + yalın fiil' bir beklenti ya da sorumluluk bildirir ve çoğu zaman o beklentinin karşılanmadığını ima eder: 'You were supposed to call me' (beni araman gerekiyordu ama aramadın). 'Was / were to + yalın fiil' ise resmî ya da anlatı diline aittir; planlanmış bir olayı, çoğu zaman kaderi belirlenmiş gibi anlatır: 'The new bridge was to open in May' (yeni köprü mayısta açılacaktı). Üçünde de karar geçmişte alınmıştır; olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini bağlam söyler.