Ana içeriğe geç

Past Simple (Irregular Verbs)

Türkçede: di'li geçmiş zaman: düzensiz fiiller

Düzensiz fiillerin geçmiş hâllerini (V2) kalıp gruplarıyla, did'li olumsuz ve soruyla, sık hatalarıyla anlatır.

İçindekiler (6)
  1. Kalıp 1-3: aynı kalanlar, ünlüsü değişenler, -ought / -aught
  2. Kalıp 4-6: -d → -t, -ew, o sesi
  3. Kalıp 7-8: -t ile bitenler ve kendine özgü olanlar
  4. Değişmeyen fiillerde zamanı bağlam söyler
  5. Sık yapılan hatalar
  6. Özet

Düzensiz fiiller geçmişte -ed eki almaz. Her birinin ayrı bir geçmiş hâli (V2) vardır: go → went, buy → bought, put → put. Bu hâl bütün özneler için aynıdır: I went, she went, they went. Past Simple'ın ne zaman kullanıldığını Past Simple dersinde gördün; bu derste en sık düzensiz fiilleri, nasıl değiştiklerine göre gruplar hâlinde öğreneceksin. Aynı gruptaki fiiller benzer biçimde değişir: buy → bought'u bilen think → thought'u da kolay hatırlar.

Kalıp 1-3: aynı kalanlar, ünlüsü değişenler, -ought / -aught

İlk grupta fiil hiç değişmez. İkinci grupta yalnız ortadaki ünlü değişir (i → a: drink → drank, u → a: run → ran, o → a: come → came). Üçüncü grupta fiilin sonu -ought ya da -aught olur.

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

put

Geçmiş hâl

put

Anlam

koymak

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

cut

Geçmiş hâl

cut

Anlam

kesmek

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

hit

Geçmiş hâl

hit

Anlam

vurmak, çarpmak

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

let

Geçmiş hâl

let

Anlam

izin vermek

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

cost

Geçmiş hâl

cost

Anlam

(fiyatı) tutmak

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

read

Geçmiş hâl

read (/red/ okunur)

Anlam

okumak

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

shut

Geçmiş hâl

shut

Anlam

kapatmak

Kalıp

Aynı kalır

Fiil

hurt

Geçmiş hâl

hurt

Anlam

incitmek, acıtmak

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

drink

Geçmiş hâl

drank

Anlam

içmek

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

swim

Geçmiş hâl

swam

Anlam

yüzmek

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

begin

Geçmiş hâl

began

Anlam

başlamak

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

sit

Geçmiş hâl

sat

Anlam

oturmak

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

run

Geçmiş hâl

ran

Anlam

koşmak

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

give

Geçmiş hâl

gave

Anlam

vermek

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

come

Geçmiş hâl

came

Anlam

gelmek

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

sing

Geçmiş hâl

sang

Anlam

şarkı söylemek

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

ring

Geçmiş hâl

rang

Anlam

(zil, telefon) çalmak

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

win

Geçmiş hâl

won

Anlam

kazanmak

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

forget

Geçmiş hâl

forgot

Anlam

unutmak

Kalıp

Ünlü değişir

Fiil

get

Geçmiş hâl

got

Anlam

almak; varmak

Kalıp

-ought / -aught

Fiil

buy

Geçmiş hâl

bought

Anlam

satın almak

Kalıp

-ought / -aught

Fiil

bring

Geçmiş hâl

brought

Anlam

getirmek

Kalıp

-ought / -aught

Fiil

think

Geçmiş hâl

thought

Anlam

düşünmek

Kalıp

-ought / -aught

Fiil

teach

Geçmiş hâl

taught

Anlam

öğretmek

Kalıp

-ought / -aught

Fiil

catch

Geçmiş hâl

caught

Anlam

yakalamak

Kalıp 4-6: -d → -t, -ew, o sesi

Dördüncü grupta sondaki -d, -t olur. Beşinci grupta fiil -ew ile biter. Altıncı grupta ortaya o sesi gelir.

Kalıp

-d → -t

Fiil

send

Geçmiş hâl

sent

Anlam

göndermek

Kalıp

-d → -t

Fiil

spend

Geçmiş hâl

spent

Anlam

harcamak, geçirmek

Kalıp

-d → -t

Fiil

build

Geçmiş hâl

built

Anlam

inşa etmek

Kalıp

-d → -t

Fiil

lend

Geçmiş hâl

lent

Anlam

ödünç vermek

Kalıp

-ew

Fiil

know

Geçmiş hâl

knew

Anlam

bilmek, tanımak

Kalıp

-ew

Fiil

grow

Geçmiş hâl

grew

Anlam

büyümek, yetiştirmek

Kalıp

-ew

Fiil

fly

Geçmiş hâl

flew

Anlam

uçmak

Kalıp

-ew

Fiil

draw

Geçmiş hâl

drew

Anlam

çizmek

Kalıp

-ew

Fiil

throw

Geçmiş hâl

threw

Anlam

atmak, fırlatmak

Kalıp

o sesi

Fiil

write

Geçmiş hâl

wrote

Anlam

yazmak

Kalıp

o sesi

Fiil

drive

Geçmiş hâl

drove

Anlam

araba sürmek

Kalıp

o sesi

Fiil

ride

Geçmiş hâl

rode

Anlam

(bisiklet, at) sürmek

Kalıp

o sesi

Fiil

break

Geçmiş hâl

broke

Anlam

kırmak

Kalıp

o sesi

Fiil

speak

Geçmiş hâl

spoke

Anlam

konuşmak

Kalıp

o sesi

Fiil

choose

Geçmiş hâl

chose

Anlam

seçmek

Kalıp

o sesi

Fiil

sell

Geçmiş hâl

sold

Anlam

satmak

Kalıp

o sesi

Fiil

tell

Geçmiş hâl

told

Anlam

anlatmak, söylemek

Kalıp

o sesi

Fiil

wake

Geçmiş hâl

woke

Anlam

uyanmak

Kalıp 7-8: -t ile bitenler ve kendine özgü olanlar

Yedinci grupta uzun okunan ünlü kısalır ve fiil -t ile biter: sleep → slept, feel → felt. Son gruptaki fiillerin ortak bir kalıbı yok; bunları tek tek öğren. Hepsi günlük konuşmada çok sık geçer.

Kalıp

-t ile biter

Fiil

sleep

Geçmiş hâl

slept

Anlam

uyumak

Kalıp

-t ile biter

Fiil

keep

Geçmiş hâl

kept

Anlam

tutmak, saklamak

Kalıp

-t ile biter

Fiil

feel

Geçmiş hâl

felt

Anlam

hissetmek

Kalıp

-t ile biter

Fiil

meet

Geçmiş hâl

met

Anlam

buluşmak, tanışmak

Kalıp

-t ile biter

Fiil

leave

Geçmiş hâl

left

Anlam

ayrılmak, bırakmak

Kalıp

-t ile biter

Fiil

lose

Geçmiş hâl

lost

Anlam

kaybetmek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

go

Geçmiş hâl

went

Anlam

gitmek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

do

Geçmiş hâl

did

Anlam

yapmak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

have

Geçmiş hâl

had

Anlam

sahip olmak; (yemek) yemek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

make

Geçmiş hâl

made

Anlam

yapmak, hazırlamak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

say

Geçmiş hâl

said (/sed/ okunur)

Anlam

söylemek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

see

Geçmiş hâl

saw

Anlam

görmek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

take

Geçmiş hâl

took

Anlam

almak, götürmek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

eat

Geçmiş hâl

ate

Anlam

yemek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

find

Geçmiş hâl

found

Anlam

bulmak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

hear

Geçmiş hâl

heard

Anlam

duymak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

pay

Geçmiş hâl

paid

Anlam

ödemek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

fall

Geçmiş hâl

fell

Anlam

düşmek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

wear

Geçmiş hâl

wore

Anlam

giymek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

hold

Geçmiş hâl

held

Anlam

tutmak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

stand

Geçmiş hâl

stood

Anlam

ayakta durmak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

understand

Geçmiş hâl

understood

Anlam

anlamak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

become

Geçmiş hâl

became

Anlam

olmak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

feed

Geçmiş hâl

fed

Anlam

beslemek

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

hide

Geçmiş hâl

hid

Anlam

saklamak, saklanmak

Kalıp

Kendine özgü

Fiil

shake

Geçmiş hâl

shook

Anlam

sallamak

Kalıplar cümlede

  • I sent the photos to my cousin in an .

    Fotoğrafları kuzenime bir zarfın içinde gönderdim.

    send → sent: sondaki -d, -t olur.

  • The children flew a on the beach.

    Çocuklar sahilde uçurtma uçurdu.

    fly → flew: -ew kalıbı.

  • Tom caught the ball and threw it over the .

    Tom topu yakaladı ve çitin üzerinden attı.

    catch → caught, throw → threw.

  • My aunt sold her old at the market.

    Teyzem eski halısını pazarda sattı.

    sell → sold: o sesi gelir.

  • We slept at a small hotel and left early with our .

    Küçük bir otelde uyuduk ve bavullarımızla erkenden ayrıldık.

    sleep → slept, leave → left: ikisi de -t ile biter.

Şimdi sen dene: kalıplar

1 / 3

Yesterday I ___ my grandfather a long letter. (write)

Değişmeyen fiillerde zamanı bağlam söyler

put, cut, hit, let, cost ve read geçmişte aynı yazılır. 'I cut the bread' hem bugünkü rutin hem geçmiş olabilir; farkı zaman ifadesi gösterir. he, she, it ile ipucu daha net: Present Simple'da fiil -s alır (puts), geçmişte -s yoktur (put).

Present Simple

Rutin: her gün, her sabah.

  • Mert puts his on the shelf every evening.

    Mert her akşam kaskını rafa koyar.

    Üçüncü tekil -s: puts.

  • I cut the bread every morning.

    Her sabah ekmeği keserim.

    every morning rutini gösteriyor.

Past Simple

Geçmişte bir kez olmuş ve bitmiş.

  • Mert put his helmet on the shelf last night.

    Mert dün akşam kaskını rafa koydu.

    -s yok ve last night var: geçmiş.

  • I cut the bread an hour ago.

    Ekmeği bir saat önce kestim.

    Fiil aynı; geçmişi an hour ago söylüyor.

Olumsuz ve soru: did + yalın fiil

  • She didn't go to the gym last night.

    Dün akşam spor salonuna gitmedi.

    Geçmişi didn't taşır; go yalın kalır, went yazılmaz.

  • Did you do your homework?

    Ödevini yaptın mı?

    Did yardımcı fiil, do ana fiil. İkisi aynı cümlede olabilir.

  • I didn't have breakfast this morning.

    Bu sabah kahvaltı yapmadım.

    have burada ana fiil; didn't'tan sonra yalın kalır, had yazılmaz.

Şimdi sen dene: bağlam ve did

1 / 3

We didn't ___ to the park on Sunday.

Okunuş tuzakları

  • saidsay /seɪ/ okunur ama said /sed/ okunur, /seɪd/ değil: He said hello.
  • readYazımı değişmez, okunuşu değişir: read /riːd/ → read /red/. Yazıda zamanı bağlam söyler.
  • -ought / -aughtbought, brought, thought, taught, caught: gh okunmaz, hepsi /ɔːt/ sesiyle biter.

Sık yapılan hatalar

  • Değişmeyen fiillere -ed eklemek

    Yanlış kullanım: He putted his keys on the table last night.

    Doğru kullanım: He put his keys on the table last night.

    put, cut, hit, let, cost geçmişte değişmez; -ed almaz. 'put' ve 'cut' için 'putted', 'cutted' diye geçmiş biçimi yoktur: He put, she cut.

  • -ought / -aught grubuna -ed eklemek

    Yanlış kullanım: Mr Brown teached us a new song last week.

    Doğru kullanım: Mr Brown taught us a new song last week.

    teach → taught. Aynı grupta buy → bought, think → thought, catch → caught da var: 'buyed', 'thinked', 'catched' yanlıştır.

  • did'den sonra V2 kullanmak

    Yanlış kullanım: She didn't went home after the lesson.

    Doğru kullanım: She didn't go home after the lesson.

    did ya da didn't geçmişi zaten taşır, ana fiil yalın kalır. Soruda da aynı kural geçerli: 'Did you saw?' değil, 'Did you see?'.

Özet

  • Düzensiz fiiller -ed almaz; geçmiş hâlleri (V2) ayrı öğrenilir ve bütün öznelerde aynıdır.
  • Fiilleri kalıp gruplarıyla öğren: put → put, drink → drank, buy → bought, send → sent, know → knew, write → wrote, sleep → slept.
  • put, cut, hit, let, cost, read geçmişte aynı yazılır; zamanı bağlam ve he/she/it'teki -s'nin yokluğu söyler.
  • Olumsuz ve soruda did gelir, ana fiil yalın kalır: didn't go, didn't have; Did you see? Did you do? Who sorunun öznesiyse did gelmez, fiil V2 olur: Who broke the window?
  • said /sed/, read /red/ okunur.

İlgili konular

Okuduğun konuyu çöz.

Bu konunun 22 alıştırma seti uygulamada, kolaydan zora.