Ana içeriğe geç
Kayıt ol

Register & Formality

Türkçede: resmî ve gündelik dil

Aynı içeriği bağlamın istediği dil seviyesinde söylemek: put off ⇄ postpone, find out ⇄ ascertain, don't ⇄ do not. Asıl iş sözcük ezberlemek değil, metnin hangi kademeyi istediğine karar vermek.

İçindekiler (12)
  1. Tek soru: bu metni kim, kime, nerede yazıyor?
  2. Aynı içerik, üç kademe
  3. Kademeyi altı işaret taşır
  4. Register işaretleyicileri
  5. En büyük kaldıraç: phrasal fiil → tek sözcüklü karşılık
  6. Phrasal fiil → resmî karşılık
  7. Günlük fiil → resmî karşılık
  8. Fiil dışı ikameler ve kalıplar
  9. Aşağı inmek de bir beceridir
  10. Aynı mesaj, iki bağlam
  11. Sık yapılan hatalar
  12. Özet

İngilizcede tek bir 'doğru' anlatım yoktur. 'We're gonna push the meeting back', 'We're going to postpone the meeting' ve 'The meeting has been postponed until further notice' aynı olayı anlatır; üçü de dilbilgisel olarak kusursuzdur. Aralarındaki fark register: metnin bağlamına göre seçilen dil kademesi. Arkadaşına attığın mesajda üçüncüsünü yazarsan tuhaf durursun; müşterine yazdığın e-postada birincisini yazarsan ciddiye alınmazsın. Register'ın iki yüzü var ve ikisi eşit ağırlıkta değil. Birincisi kademeyi neyin belirlediği: kim kime, hangi ortamda yazıyor. İkincisi ve pratikte daha önemlisi, kademeyi değiştirmek için elindeki araçlar. Bunların en güçlüsü sözcük seçimidir, özellikle günlük/phrasal fiili tek sözcüklü Latince kökenli karşılığına çevirmek: get → obtain, help → assist, put off → postpone.

Tek soru: bu metni kim, kime, nerede yazıyor?

Register bir kalite ölçüsü değildir. 'Resmî' daha iyi İngilizce demek değil; sadece başka bir bağlamın İngilizcesi. Karar vermek için üç şeye bak:

Kim kime yazıyor? Kurumdan bireye (banka mektubu, tebligat) → resmî. Meslektaşa (iş e-postası) → nötr. Arkadaşa → samimi. Ortam ne? Akademik makale, hukuki metin, resmî başvuru → resmî. Rapor, iş yazışması, sunum → nötr. Mesaj, sohbet, sosyal medya → samimi. Ne kadar mesafe var? Register aslında mesafenin dilidir: kısaltmayı silmek, kişiyi silmek, sözcüğü uzatmak; hepsi araya mesafe koyar.

Üç kademeyle çalışmak yeterli: samimi (informal), nötr (neutral) ve resmî (formal). Nötr, ikisinin de yerine geçebilen güvenli orta kademedir. Bir metnin hangi kademede olduğundan emin değilsen nötr yaz. Bunların üstünde bir de donmuş (frozen) kademe vardır: 'the undersigned', 'hereby', 'aforementioned'. Bu kademe hukuki kalıplara aittir; o kalıpların dışında kullanıldığında komik durur.

Aynı içerik, üç kademe

Her satırda aynı bilgi var. Değişen tek şey kime söylendiği. Fiillere bak: 'Samimi' sütununda günlük ve phrasal fiiller duruyor (push back, give a hand, find out, say no), 'Resmî' sütununda onların tek sözcüklü Latince kökenli karşılıkları (postpone, assist, ascertain, decline). Kademe atlarken ilk değişen şey fiildir. 'Sonra yazarım' satırındaki 'shall' da bir işarettir: birinci şahısta 'shall' İngiliz resmî yazışmasına aittir, konuşmada yerini 'will / I'll' alır.

İçerik

Toplantı ertelendi

Samimi

We've pushed the meeting back, sorry.

Nötr

We have postponed the meeting.

Resmî

The meeting has been postponed until further notice.

İçerik

Yardım istiyorum

Samimi

Can you give me a hand with this?

Nötr

Could you help me with this?

Resmî

I would be grateful if you could assist me with this matter.

İçerik

Sebebini öğrendik

Samimi

We found out what went wrong.

Nötr

We discovered the cause of the problem.

Resmî

The cause of the failure has been ascertained.

İçerik

Teklifi reddettiler

Samimi

They said no to the offer.

Nötr

They turned down the offer.

Resmî

The offer was declined.

İçerik

Sonra yazarım

Samimi

I'll text you later.

Nötr

I'll write to you later this week.

Resmî

I shall write to you in due course.

İçerik

Bence yanlış

Samimi

That's just wrong.

Nötr

I think that figure is incorrect.

Resmî

It would appear that this figure is inaccurate.

Kademeyi altı işaret taşır

Bir metnin resmîliği tek bir şeyden gelmez; birbirini destekleyen birkaç işaretin toplamıdır. Yükseltirken de indirirken de bu altı işareti kullanırsın. Hepsini aynı anda çevirmek zorunda değilsin, ama karışık bırakırsan metin tutarsız görünür: resmî bir cümlenin ortasındaki tek 'kinda' bütün tonu bozar.

Sözcük kökeni en görünür olanıdır. İngilizcenin gündelik çekirdeği Cermen kökenlidir (get, help, ask, put off); resmî katmanı Norman Fransızcası ve Latinceden gelir (obtain, assist, request, postpone). Bu yüzden 'resmî sözcük' çoğu zaman daha uzun ve tek parçadır: iki sözcüklü phrasal fiil, tek sözcüklü Latince fiile dönüşür.

Register işaretleyicileri

İlk altı satır o altı işareti sırayla veriyor. Yedinci satır (bağlantı sözcükleri) aynı mantığın bağlaç tarafındaki karşılığıdır: 'but' konuşmaya, 'however' yazıya aittir.

İşaret

Kısaltma

Samimi

don't, it's, we've, can't

Resmî

do not, it is, we have, cannot

Ne yapar

Kısaltmasız yazım anında mesafe koyar

İşaret

Zamir

Samimi

you can see that…

Resmî

one can see that… / it can be seen that…

Ne yapar

Okuru ve yazarı metinden siler; 'one' çok yüksek kademedir, iş e-postasında ağır kaçar — orada pasif ya da genel özne (applicants, customers) tercih edilir

İşaret

Çatı (voice)

Samimi

We tested the samples.

Resmî

The samples were tested.

Ne yapar

Faili gizler, işlemi öne alır

İşaret

Adlaştırma (nominalization)

Samimi

They decided to stop the trial.

Resmî

The decision to terminate the trial was taken.

Ne yapar

Eylemi soyut isme çevirir

İşaret

Yumuşatma (hedging)

Samimi

This is wrong.

Resmî

It would appear that this is inaccurate.

Ne yapar

İddiayı yumuşatır, sorumluluğu paylaştırır

İşaret

Sözcük kökeni

Samimi

get, help, find out, put off

Resmî

obtain, assist, ascertain, postpone

Ne yapar

Latince kök = yüksek kademe

İşaret

Bağlantı sözcüğü

Samimi

but, so, also, plus

Resmî

however, therefore, in addition, furthermore

Ne yapar

Konuşma bağlacı yerine cümle bağlayıcısı

Register'ı yükseltmenin beş kolu

phrasal fiil → Latince fiil · kısaltma → açık yazım · fiil → isim · ben/sen → pasif ya da 'one' · doğrudan istek → dolaylı istek

Sözcük
put off → postpone · find out → ascertain · get → obtain
Yazım
we've → we have · won't → will not · isn't → is not
Yapı
We decided → The decision was taken · They failed → The failure of…
Kişi
You must sign → Applicants must sign / The form must be signed
Dolaylılık
Send me the file → Can you send it? → Could you send it? → I would be grateful if you could send it.

Beşini birden uygulamak zorunda değilsin. İş e-postası genelde ilk ikisiyle yetinir; akademik makale ilk dördünü de kullanır; beşinci kol yalnız istek cümlelerinde işler; hukuki tebligat üstüne 'hereby' katmanını ekler.

En büyük kaldıraç: phrasal fiil → tek sözcüklü karşılık

C1 seviyesinde register alıştırmalarının çoğu tek bir işlemi ölçer: cümledeki günlük ya da phrasal fiili, aynı anlamı taşıyan resmî karşılığıyla değiştirmek. Bu liste ezberlenecek bir sözcük yığını değil — çiftler hâlinde öğrenilir, çünkü sana lazım olan şey iki yönlü geçiş yapabilmektir.

Aşağıdaki tabloda soldakiler yanlış değildir. 'We put off the meeting' kusursuz bir cümledir ve konuşmada doğru olan da odur. Tablo, aynı şeyi resmî bir metne taşımanın karşılığını verir.

Bazı satırlarda iki resmî karşılık var. Aralarındaki fark anlamdadır, kademede değil. 'get' için: bir belge alıyorsan obtain, sana gönderiliyorsa receive. 'find out' için: bir gerçeği kesinleştiriyorsan ascertain, bir değeri hesaplıyorsan determine. 'deal with' için: bir sorunu ele alıyorsan address, bir işi yürütüyorsan attend to.

Phrasal fiil → resmî karşılık

En sık sorulan 28 çift. Resmî karşılık çoğunlukla tek sözcüklüdür ve neredeyse her zaman Latince kökenlidir; birkaçında edat fiile bağlı kalır (take part in → participate in, get rid of → dispose of, look after → care for).

Günlük / phrasal

ask for

Resmî karşılık

request

Türkçe

talep etmek

Günlük / phrasal

bring about

Resmî karşılık

cause / effect (yalnız 'effect change / a cure' gibi soyut nesnelerle)

Türkçe

yol açmak, gerçekleştirmek

Günlük / phrasal

call off

Resmî karşılık

cancel

Türkçe

iptal etmek

Günlük / phrasal

carry out

Resmî karşılık

conduct / perform

Türkçe

yürütmek, gerçekleştirmek

Günlük / phrasal

come across

Resmî karşılık

encounter

Türkçe

rastlamak, karşılaşmak

Günlük / phrasal

cut down on

Resmî karşılık

reduce / curtail

Türkçe

azaltmak, kısmak

Günlük / phrasal

deal with

Resmî karşılık

address / attend to

Türkçe

ele almak, ilgilenmek

Günlük / phrasal

find out

Resmî karşılık

ascertain / determine

Türkçe

tespit etmek, belirlemek

Günlük / phrasal

get

Resmî karşılık

obtain / receive

Türkçe

elde etmek / almak

Günlük / phrasal

get rid of

Resmî karşılık

eliminate / dispose of

Türkçe

ortadan kaldırmak, elden çıkarmak

Günlük / phrasal

give up

Resmî karşılık

relinquish / abandon

Türkçe

devretmek, bırakmak

Günlük / phrasal

go on

Resmî karşılık

continue / proceed

Türkçe

sürdürmek, devam etmek

Günlük / phrasal

go over

Resmî karşılık

review

Türkçe

gözden geçirmek

Günlük / phrasal

go up

Resmî karşılık

increase / rise

Türkçe

artmak, yükselmek

Günlük / phrasal

hand in / send in

Resmî karşılık

submit

Türkçe

sunmak, teslim etmek

Günlük / phrasal

leave out

Resmî karşılık

omit

Türkçe

atlamak, dâhil etmemek

Günlük / phrasal

look after

Resmî karşılık

care for

Türkçe

bakmak, ilgilenmek

Günlük / phrasal

look into

Resmî karşılık

investigate

Türkçe

araştırmak, incelemek

Günlük / phrasal

make up

Resmî karşılık

constitute

Türkçe

oluşturmak, teşkil etmek

Günlük / phrasal

point out

Resmî karşılık

indicate

Türkçe

belirtmek, işaret etmek

Günlük / phrasal

put off

Resmî karşılık

postpone / defer

Türkçe

ertelemek

Günlük / phrasal

put up with

Resmî karşılık

tolerate

Türkçe

katlanmak, tahammül etmek

Günlük / phrasal

set up

Resmî karşılık

establish

Türkçe

kurmak, oluşturmak

Günlük / phrasal

take away

Resmî karşılık

remove

Türkçe

kaldırmak, çıkarmak

Günlük / phrasal

take part in

Resmî karşılık

participate in

Türkçe

katılmak

Günlük / phrasal

tell apart

Resmî karşılık

distinguish

Türkçe

ayırt etmek

Günlük / phrasal

tell off

Resmî karşılık

reprimand

Türkçe

azarlamak, uyarı vermek

Günlük / phrasal

turn down

Resmî karşılık

decline / reject

Türkçe

reddetmek

Günlük fiil → resmî karşılık

Phrasal olmayan ama gündelik olan fiiller. Aynı mantık: kısa ve gündelik olan solda, uzun ve resmî (çoğu Latince kökenli) olan sağda.

Günlük

help

Resmî

assist

Türkçe

yardım etmek

Günlük

buy

Resmî

purchase

Türkçe

satın almak

Günlük

start

Resmî

commence

Türkçe

başlamak

Günlük

end / stop

Resmî

terminate

Türkçe

sona erdirmek

Günlük

tell

Resmî

inform / notify

Türkçe

bildirmek

Günlük

say

Resmî

state

Türkçe

belirtmek

Günlük

ask (a question)

Resmî

enquire

Türkçe

sormak, bilgi istemek

Günlük

show

Resmî

demonstrate

Türkçe

göstermek

Günlük

try

Resmî

attempt / endeavour

Türkçe

denemek, çaba göstermek

Günlük

check

Resmî

verify

Türkçe

doğrulamak

Günlük

look at

Resmî

examine

Türkçe

incelemek

Günlük

keep

Resmî

retain

Türkçe

muhafaza etmek

Günlük

give

Resmî

provide

Türkçe

sağlamak

Günlük

need

Resmî

require

Türkçe

gerektirmek

Günlük

use

Resmî

utilise / employ

Türkçe

kullanmak

Günlük

leave

Resmî

depart

Türkçe

ayrılmak

Günlük

live

Resmî

reside

Türkçe

ikamet etmek

Günlük

understand

Resmî

comprehend

Türkçe

kavramak

Günlük

explain

Resmî

elucidate / clarify

Türkçe

açıklamak, netleştirmek

Günlük

make easier

Resmî

facilitate

Türkçe

kolaylaştırmak

Fiil dışı ikameler ve kalıplar

Register yalnız fiillerde değişmez; isim, sıfat, edat, bağlaç ve hazır kalıpların da kademeleri vardır.

Günlük

home

Resmî

residence

Türkçe

konut, ikametgâh

Günlük

job

Resmî

position / post

Türkçe

görev, pozisyon

Günlük

enough

Resmî

sufficient

Türkçe

yeterli

Günlük

a lot of

Resmî

a great deal of (sayılamayan) / a large number of (sayılabilir)

Türkçe

hayli, çok sayıda

Günlük

more

Resmî

additional / further

Türkçe

ilave, ek

Günlük

about (konu)

Resmî

regarding / concerning

Türkçe

…ile ilgili, …hakkında

Günlük

about (yaklaşık)

Resmî

approximately

Türkçe

yaklaşık

Günlük

before

Resmî

prior to

Türkçe

…den önce

Günlük

after

Resmî

subsequent to / following

Türkçe

…den sonra

Günlük

next to

Resmî

adjacent to

Türkçe

bitişik, yanında

Günlük

because of

Resmî

owing to / in view of

Türkçe

…nedeniyle

Günlük

if

Resmî

in the event that / (devrik) should

Türkçe

…hâlinde, …ise

Günlük

soon

Resmî

shortly / in due course

Türkçe

kısa süre içinde, zamanı gelince

Günlük

but

Resmî

however / nevertheless

Türkçe

ancak, yine de

Günlük

so

Resmî

therefore / consequently

Türkçe

bu nedenle

Günlük

also

Resmî

in addition / furthermore

Türkçe

ayrıca, üstelik

Günlük

get in touch

Resmî

contact

Türkçe

iletişime geçmek

Günlük

sorry

Resmî

I regret / I apologise

Türkçe

üzgünüm, özür dilerim

Günlük

thanks

Resmî

I am grateful / I appreciate

Türkçe

teşekkür ederim, minnettarım

Çiftler cümle içinde

  • The council has the hearing until 14 March.

    Meclis duruşmayı 14 Mart'a erteledi.

    Konuşmada: 'The council has put the hearing off until March.'

  • Applicants must the completed form prior to the .

    Başvuru sahipleri doldurulmuş formu son tarihten önce sunmalıdır.

    send in → submit, before → prior to. İki ikame aynı cümlede.

  • The committee was unable to the origin of the .

    Komite tutarsızlığın kaynağını tespit edemedi.

    find out → ascertain. 'Bir gerçeği kesinleştirmek' anlamında.

  • Residents are asked to parking the main entrance.

    Sakinlerden ana girişin bitişiğine park etmekten kaçınmaları rica olunur.

    Kurumdan bireye yazılan tipik duyuru dili: pasif + resmî edat.

  • Three departments will the .

    Üç birim pilot uygulamaya katılacak.

    take part in → participate in. Edat korunuyor: participate IN.

  • We to inform you that your application has been .

    Başvurunuzun reddedildiğini üzülerek bildiririz.

    sorry → regret, tell → inform, turn down → decline. Üç ikame, tek cümle.

  • you require further information, please contact the registry.

    Daha fazla bilgiye ihtiyaç duyarsanız lütfen kayıt birimiyle iletişime geçin.

    if → should: 'if' düşer, 'should' özneyle yer değiştirir ve fiil yalın kalır (If he requires → Should he require).

Aşağı inmek de bir beceridir

Alıştırmaların çoğu seni yukarı çıkarttığı için tek yönlü bir refleks gelişir: 'daha resmî olan hangisiyse o doğrudur.' Yanlış. Bir arkadaşına 'I would be grateful if you could forward the photograph at your earliest convenience' yazarsan, doğru İngilizce yazmış ama yanlış register seçmiş olursun; karşı taraf ya dalga geçtiğini ya kırıldığını düşünür.

Aşağı inerken tabloları sağdan sola okursun: Latince fiili phrasal karşılığına çevir, kısaltmaları geri getir, pasifi aktife döndür, adlaştırmayı fiile aç.

'The decision to postpone the event was taken by the organisers' → 'The organisers decided to put the event off.' Aşağı inerken de kademeyi karıştırma: metnin kademesini seç ve sonuna kadar orada kal.

Aynı mesaj, iki bağlam

Solda arkadaşına yazdığın mesaj, sağda aynı içeriğin kurumsal hâli. Hiçbiri diğerinden iyi değil; her biri kendi bağlamında doğru, diğerinin bağlamında yanlış.

Arkadaşa mesaj

Kısaltma serbest, phrasal fiil doğal, kişi görünür.

  • Hey — we've put Friday's session off, sorry!

    Selam, cuma günkü oturumu erteledik, kusura bakma!

  • Can you send me the photo when you get a chance?

    Fırsat bulunca fotoğrafı yollayabilir misin?

  • I'll find out and let you know.

    Öğrenip sana haber veririm.

  • They said no, unfortunately.

    Maalesef hayır dediler.

Kuruma e-posta

Kısaltma yok, Latince fiil, kişi geri çekilmiş.

  • We regret to inform you that Friday's session has been postponed.

    Cuma günkü oturumun ertelendiğini üzülerek bildiririz.

  • I would be grateful if you could forward the photograph at your earliest convenience.

    Fotoğrafı en kısa sürede iletebilirseniz minnettar olurum.

  • The matter will be investigated and you will be notified accordingly.

    Konu araştırılacak ve tarafınıza bilgi verilecektir.

  • Regrettably, the request was declined.

    Ne yazık ki talep reddedilmiştir.

Yazışmanın hazır kalıpları

  • Dear Ayşe, … ,

    Sayın Ayşe, … Saygılarımla,

    Meslektaşa yazılan nötr e-posta: ad + 'Kind regards' / 'Best regards'. 'Yours faithfully' bu kademede fazla resmî kalır.

  • Dear Sir or Madam, … Yours ,

    Sayın Yetkili, … Saygılarımla,

    Adını bilmediğin kişiye yazıyorsan: Dear Sir or Madam + Yours faithfully.

  • Dear Mr Aydın, … Yours ,

    Sayın Aydın, … Saygılarımla,

    Adını biliyorsan: Dear Mr/Ms + isim + Yours sincerely. Türkçede ikisi de 'saygılarımla'dır; İngilizcede karıştırılmaz.

  • I am writing with the invoice dated 3 May.

    3 Mayıs tarihli fatura ile ilgili olarak yazıyorum.

    about → with regard to / regarding / concerning.

  • Please be that the office will be closed on Monday.

    Ofisin pazartesi günü kapalı olacağını bilgilerinize sunarız.

    Duyuru kalıbı. Arkadaş mesajında kullanılmaz.

  • The work was completed in the agreed specification.

    İş, üzerinde anlaşılan şartnameye uygun olarak tamamlandı.

    according to → in accordance with (sözleşme ve yönetmelik dili).

  • Thank you for your response; I look forward to hearing from you.

    Hızlı yanıtınız için teşekkür ederim; sizden haber almayı bekliyorum.

    Kapanış kalıbı: nötr ile resmî arasında güvenli bir yerde durur.

Sık yapılan hatalar

  • Resmî yazıda phrasal fiil yığmak

    Yanlış kullanım: We are writing to let you know that we have put off the meeting and will get back to you when we find out more.

    Doğru kullanım: We are writing to inform you that the meeting has been postponed. We shall contact you once further details have been ascertained.

    Cümlede dilbilgisi hatası yok; sorun kademede. Türkçede resmîlik büyük ölçüde ek ve kalıpla kurulur ('…bildiririz', '…arz ederim'), sözcüğün kökeniyle değil. Bu yüzden Türkçe konuşan biri resmî bir e-postada 'put off' ile 'postpone' arasında bir fark hissetmez. İngilizcede fark tam olarak oradadır: iki sözcüklü phrasal fiil konuşma katmanına, tek sözcüklü Latince fiil yazı katmanına aittir.

  • Her yerde resmî sözcük kullanmak

    Yanlış kullanım: (Arkadaşına mesaj) I would be grateful if you could forward the photograph at your earliest convenience.

    Doğru kullanım: (Arkadaşına mesaj) Can you send me that photo when you get a chance?

    Resmî olan her zaman daha iyi değildir. Bu cümle bir kuruma yazılsa kusursuzdur; arkadaşına yazıldığında ya alaycı ya soğuk okunur. Türkçe konuşanlar bu tuzağa özellikle düşer, çünkü ders kitaplarında ve alıştırmalarda hep 'daha resmîsini seç' talimatı verilir. Register bir merdivendir ve iki yönü de vardır: bağlam samimiyse sen de ineceksin.

  • Latince sözcüğü yanlış eşdizimle kullanmak

    Yanlış kullanım: I obtained the bus at half past eight. / Could you utilise this spoon?

    Doğru kullanım: I caught the bus at half past eight. / Could you use this spoon?

    'Obtain' = 'get'in resmî karşılığıdır ama 'get'in bütün anlamlarını devralmaz: yalnız bir şeyi çaba ya da işlem sonucu elde etmek anlamında çalışır (obtain a licence / permission / a degree / results). Otobüse binmek 'catch the bus'tır. Aynı şekilde 'utilise' bir kaynağı bir amaç için verimli kullanmayı anlatır; kaşık için 'use' denir. Çift ezberlerken yalnız anlamı değil, eşdizimi de al: sözcüğün hangi nesnelerle yürüdüğünü bilmiyorsan onu resmî metne koyma.

  • Aynı cümlede iki kademe

    Yanlış kullanım: The committee was kinda reluctant to endorse the proposal.

    Doğru kullanım: The committee was somewhat reluctant to endorse the proposal.

    'Reluctant' ve 'endorse' akademik kademede; 'kinda' konuşma kademesinde. Tek bir gündelik sözcük, çevresindeki bütün resmî yapıyı da şüpheli hâle getirir; okur metni özensiz sayar. Aynı hata ters yönde de olur: arkadaş mesajının ortasına 'furthermore' koymak. Metnin kademesine karar ver, sonra sonuna kadar o kademede kal.

  • Yours faithfully ile Yours sincerely'yi karıştırmak

    Yanlış kullanım: Dear Mr Aydın, … Yours faithfully,

    Doğru kullanım: Dear Mr Aydın, … Yours sincerely,

    İngiliz yazışma geleneğinde kapanış, açılışa bağlıdır: adını bilmediğin birine yazdıysan (Dear Sir or Madam) 'Yours faithfully', adını yazdıysan (Dear Mr/Ms Aydın) 'Yours sincerely'. Türkçede her iki durumda da 'Saygılarımla' yazıldığı için bu ayrım sezgiye ters gelir ve sık karışır.

Karar sırası

  • 1. Önce metni tanıKim kime, hangi ortamda yazıyor? Kurumdan bireye ve akademik metin → resmî. Meslektaşa → nötr. Arkadaşa → samimi. Emin değilsen nötr yaz; nötr hiçbir bağlamda yanlış durmaz.
  • 2. Sonra fiillere bakYukarı çıkarken ilk değişen phrasal fiillerdir: put off → postpone, find out → ascertain, look into → investigate. Tek bu kolu çevirmek bile metnin tonunu belirgin şekilde yükseltir.
  • 3. Kısaltma ve kişiyi ayarlaResmîde kısaltma açılır (don't → do not) ve kişi geri çekilir: 'you must send' → 'applicants must submit' ya da 'the form must be submitted'.
  • 4. Eşdizimi kontrol etYeni sözcüğü koyduktan sonra çevresine bak. 'Obtain a bus', 'utilise a spoon', 'terminate smoking' gibi eşleşmeler cümleyi resmî değil, yanlış yapar.
  • 5. Aşağı inerken tersini yapLatince fiili phrasal karşılığına çevir, adlaştırmayı fiile aç, pasifi aktife döndür, kısaltmaları geri getir.

Kısa alıştırma

1 / 7

Resmî yazı: 'The board has ___ the compensation claim.'

Özet

  • Register bir kalite ölçüsü değil, bağlam seçimidir: samimi / nötr / resmî. Emin değilsen nötr yaz.
  • Kademeyi altı işaret taşır: kısaltma, zamir, çatı, adlaştırma, yumuşatma, sözcük kökeni (artı bağlantı sözcükleri).
  • En güçlü kaldıraç sözcüktür: iki sözcüklü phrasal fiil → çoğunlukla tek sözcüklü Latince fiil (put off → postpone, find out → ascertain, look into → investigate).
  • Çiftleri iki yönlü öğren: aşağı inmek de beceridir. Arkadaşına 'I would be grateful if you could…' yazmak yanlış register'dır.
  • Bir Latince fiil, karşılığının bütün anlamlarını devralmaz: 'obtain a licence' doğru, 'obtain a bus' yanlış. Eşdizimi de öğren.
  • Metnin kademesine karar ver ve o kademede kal; tek bir 'kinda' resmî bir cümlenin tonunu bozar.
  • Yazışmada kapanış açılışa bağlıdır: Dear Sir or Madam → Yours faithfully, Dear Mr/Ms + isim → Yours sincerely.

İlgili konular

Okuduğun konuyu çöz.

Bu konunun 109 alıştırma seti uygulamada, kolaydan zora.

Kayıt olKayıt olmadan dene