Advanced Modals

'May' ve 'might' temel anlamda olasılığı anlatır: 'It may rain' (yağabilir). 'Well' kelimesi eklendiğinde olasılık belirgin biçimde güçlenir: 'It may well rain' (büyük ihtimalle yağar, şaşırmam). Bu kullanım olumsuz veya şaşırtıcı sonuçları öngörmede yaygın: 'The plan may well fail' (plan pekâlâ başarısız olabilir). 'Might well' daha dikkatli bir tondur: 'This might well be the best solution' (bu pekâlâ en iyi çözüm olabilir). Akademik metinde 'may well' öngörü cümlelerinde sık: 'Future studies may well reveal...' (gelecekteki çalışmalar pekâlâ ortaya koyabilir). Geçmişe dair güçlü tahmin için 'may / might well have + V3' kullanılır: 'She may well have missed the train' (büyük ihtimalle treni kaçırmıştır).

'Might as well' ve 'may as well' aynı anlama gelir ve çok özel bir durumu anlatır: bir şey yapmanın hiçbir anlamı yoksa ya da alternatif daha kötüyse, 'bunu da yapabiliriz işte' tarzı pasif kabul. 'The shop is closed, we might as well go home' (Dükkân kapalı, eve dönsek de olur). Vurgu istekli bir eylem değil, alternatiflerin tükenmesidir. Günlük konuşmada çok yaygın. Resmi yazıda 'may as well' tercih edilir. Önemli nüans: 'I might as well do it' = 'bu işi yapmama gerek yok ama yaparım, benim için fark etmez'. Bu kullanım boş vermişlik veya yorgunluk tonu taşıyabilir.

'Had better' güçlü bir tavsiye veya uyarı ifadesidir. 'Should'dan belirgin biçimde daha sert bir tondur ve genelde olumsuz bir sonuç ima eder: 'You'd better leave now (or else...)' (Şimdi gitsen iyi olur, yoksa...). Yapı: had better + yalın fiil. Olumsuz: 'had better not + yalın fiil'. 'You'd better not be late' (Geç kalmasan iyi olur). 'Had' zamandan bağımsızdır; bu yapı sadece şimdi veya yakın gelecek içindir, gerçek geçmiş anlamı taşımaz. 'Had best' aynı anlama gelir, daha resmidir ama daha az yaygındır. C1'de bu yapının kullanımına dikkat gerekir: tanıdığın birine söylersen normal karşılanır, tanımadığın birine söylersen saldırgan algılanır. Genelde üstten asta söylenir; astın üste söylemesi kaba durur.

'Would rather' ve 'would sooner' tercih ifade eder. Aynı anlama gelirler; 'would rather' çok daha yaygın, 'would sooner' ise biraz daha resmi. İki yapı vardır. Birincisi: özne + would rather + yalın fiil. 'I'd rather stay home' (evde kalmayı tercih ederim). Karşılaştırma 'than' ile yapılır: 'I'd rather stay home than go out' (dışarı çıkmaktansa evde kalmayı tercih ederim). İkincisi: başkasının eylemi için kullanıldığında yapı değişir: özne + would rather + başka özne + Past Simple. 'I'd rather you didn't smoke here' (burada sigara içmemeni tercih ederim). Past Simple gerçek geçmiş anlamı değil, nazik tercih anlatır. Buradaki geçmiş biçim, İngilizcenin gerçekdışılığı ve nezaketi geçmişle işaretleme kuralının bir örneğidir — 'It's high time you went', 'as if he owned the place' ile aynı mantık. Geçmiş pişmanlık için: 'would rather + özne + had + V3'. 'I'd rather you hadn't told her' (ona söylemeseydin keşke).

'Should have + V3' ve 'ought to have + V3' geçmişe dönük bir tavsiye / eleştiri yapısıdır: 'yapmalıydı ama yapmadı'. 'You should have told me' (bana söylemeliydin). 'He ought to have apologised' (özür dilemeliydi). İki yapı arasında anlam farkı çok küçük; 'ought to have' biraz daha resmidir ve ahlaki bir yükümlülük hissi verebilir. 'Should have' daha yaygındır. Olumsuzu: 'shouldn't have + V3' / 'ought not to have + V3'. 'You shouldn't have said that' (bunu söylememeliydin). Bu yapı pişmanlık, eleştiri veya gecikmiş tavsiye için kullanılır. C1'de 'could have + V3' (yapabilirdi ama yapmadı) ve 'might have + V3' (yapmış olabilir) ile birlikte öğrenilir. 'Ought to' soru ve olumsuzda hantaldır: 'Ought he to have told her?' ve 'He ought not to have told her' biçimleri doğrudur ama günümüz İngilizcesinde seyrektir; konuşmada yerlerini 'Should he have told her?' ve 'He shouldn't have told her' alır.

'Need' ve 'dare' hem ana fiil hem modal olarak çalışır. Modal kullanım genelde olumsuz ve soru cümlelerinde görülür. 'You needn't come' (gelmene gerek yok) = 'You don't need to come'. Modal formda 'to' yoktur. 'Dare' modal olarak: 'How dare you!' (ne cüret!), 'Don't you dare!' (sakın ha!), 'I daren't ask' (sormaya cüret edemiyorum). Modal 'dare' bugün ağırlıkla bu tür kalıplaşmış ifadelerde yaşar ve bunların bir kısmı konuşmada çok yaygındır. Kalıpların dışına çıkan serbest modal kullanım seyrektir ve resmi / edebi durur; orada ana fiil tercih edilir: 'I don't dare to ask'. Modal 'needn't' ve 'daren't' ağırlıkla İngiliz İngilizcesidir; Amerikan İngilizcesinde 'don't need to' ve 'don't dare' tercih edilir. 'Needn't have + V3' özel yapısı vardır: 'gerekmiyordu ama yapıldı'. 'You needn't have bought flowers' (çiçek almana gerek yoktu, ama aldın). Karşılığı 'didn't need to + V1'dir: gereklilik yine yoktu, ama bu yapı eylemin yapılıp yapılmadığını söylemez — varsayılan okuma 'yapılmadı' yönündedir, bağlam tersini söyleyebilir ('I didn't need to hurry, but I did anyway').