İngilizcede birinin söylediğine katılmak için 'ben de' demek istediğinde, kullanacağın yapı karşındakinin cümlesinin olumlu mu olumsuz mu olduğuna bağlıdır. Olumlu bir cümleye 'ben de' eklerken 'so' veya 'too' kullanılır: 'I'm tired' → 'So am I' veya 'I am too'. Olumsuz bir cümleye eklerken ise 'neither' veya 'either': 'I'm not tired' → 'Neither am I' veya 'I'm not either'. Her iki grupta da yardımcı fiil karşındakinin cümlesiyle eşleşir: 'to be' varsa 'am / is / are' tekrar edilir, normal fiil varsa 'do / does / did', modal varsa modal tekrar edilir.
Olumlu katılım: so / too
Birinin olumlu bir ifadesine katılmak için iki yol vardır. 'So + yardımcı fiil + özne' yapısı kısa ve yaygındır: 'I love coffee', 'So do I'. Veya 'Özne + yardımcı fiil + too' yapısı: 'I do too'. İkisi de aynı anlama gelir: 'ben de'. Yardımcı fiilin türü ilk cümledeki fiile, çekimi ise cevaptaki özneye göre belirlenir: 'to be' varsa 'am/is/are', Present Simple varsa 'do/does', Past Simple varsa 'did', Present Perfect varsa 'have/has', modal varsa o modal tekrar edilir.
Olumlu cümleye katılım
İki yapı da aynı anlama gelir. 'So' ile başlayan yapıda yardımcı fiil ile özne yer değiştirir (inversiyon); 'too' yapısında normal sıra korunur.
So + yardımcı fiil + özne
So + am/is/are/do/does/did/have/can... + özne
Karşıdakinin cümlesindeki yardımcı fiil tekrar edilir, sonra özne gelir. Kısa ve yaygın.
I'm tired. → So am I.
Yorgunum. Ben de.
I like pizza. → So do I.
Pizzayı severim. Ben de.
She went home. → So did I.
O eve gitti. Ben de.
We can swim. → So can they.
Yüzebiliriz. Onlar da.
He has finished. → So have I.
O bitirdi. Ben de.
I like tea. → So does my brother.
Çayı severim. Kardeşim de sever.
She is a teacher. → So am I.
O öğretmen. Ben de öğretmenim.
Özne + yardımcı fiil + too
Özne + am/is/are/do/does... + too
Normal cümle sırasıyla kurulur, sonuna 'too' eklenir. Aynı anlam, daha gündelik.
I'm tired. → I am too.
Yorgunum. Ben de.
I like pizza. → I do too.
Pizzayı severim. Ben de.
She went home. → I did too.
O eve gitti. Ben de.
We can swim. → They can too.
Yüzebiliriz. Onlar da.
Olumsuz katılım: neither / either
Olumsuz ifadeye 'ben de' eklerken 'neither' veya 'either' kullanılır. 'Neither + yardımcı fiil + özne' yapısında 'neither' zaten olumsuzdur, bu yüzden yardımcı fiil olumlu olur: 'I'm not hungry', 'Neither am I' ('not' eklenmez, olumsuzluğu 'neither' taşır). 'Either' yapısında ise olumsuzluk açıkça gösterilir: 'I'm not either'. İki yapı da 'ben de değilim' anlamına gelir; 'so' veya 'too' olumsuz cümleye eklenmez.
Olumsuz cümleye katılım
'Neither' zaten olumsuzdur, fiil olumlu çekilir. 'Either' ile kullanıldığında cümle tam olumsuz haliyle kurulur.
Neither + yardımcı fiil + özne
Neither + am/is/are/do/does/did/have/can... + özne
'Neither' olumsuzluğu kendi içinde taşır; bu yüzden yardımcı fiil olumlu çekilir ('Neither do I', 'Neither don't I' değil). Sıra da değişir: önce 'neither', sonra yardımcı fiil, en sonda özne.
I'm not hungry. → Neither am I.
Aç değilim. Ben de değilim.
I don't like onionssoğanlar. → Neither do I.
Soğanları sevmem. Ben de sevmem.
She didn't come. → Neither did he.
O (kadın) gelmedi. O (erkek) da gelmedi.
We can't drivearaba kullanmak. → Neither can they.
Araba kullanamayız. Onlar da kullanamaz.
Özne + olumsuz yardımcı + either
Özne + am not / isn't / don't / doesn't / didn't / haven't / can't... + either
Cümle tam olumsuz haliyle kurulur, sonuna 'either' eklenir. 'Too' ile karıştırma; olumsuzda 'either'.
I'm not hungry. → I'm not either.
Aç değilim. Ben de değilim.
I don't like onionssoğanlar. → I don't either.
Soğanları sevmem. Ben de sevmem.
She didn't come. → He didn't either.
O (kadın) gelmedi. O (erkek) da gelmedi.
Hızlı eşleşme tablosu
| İfade | Katılma (kısa) | Alternatif |
|---|---|---|
| I am happy. | So am I. | I am too. |
| I like tea. | So do I. | I do too. |
| She went. | So did I. | I did too. |
| He has finished. | So have I. | I have too. |
| We can swim. | So can I. | I can too. |
| I'm not tired. | Neither am I. | I'm not either. |
| I don't smoke. | Neither do I. | I don't either. |
| She didn't come. | Neither did I. | I didn't either. |
| He can't swim. | Neither can I. | I can't either. |
| She likes tea. | So do I. | I do too. |
| I have finished. | So has she. | She has too. |
İfade
I am happy.
Katılma (kısa)
So am I.
Alternatif
I am too.
İfade
I like tea.
Katılma (kısa)
So do I.
Alternatif
I do too.
İfade
She went.
Katılma (kısa)
So did I.
Alternatif
I did too.
İfade
He has finished.
Katılma (kısa)
So have I.
Alternatif
I have too.
İfade
We can swim.
Katılma (kısa)
So can I.
Alternatif
I can too.
İfade
I'm not tired.
Katılma (kısa)
Neither am I.
Alternatif
I'm not either.
İfade
I don't smoke.
Katılma (kısa)
Neither do I.
Alternatif
I don't either.
İfade
She didn't come.
Katılma (kısa)
Neither did I.
Alternatif
I didn't either.
İfade
He can't swim.
Katılma (kısa)
Neither can I.
Alternatif
I can't either.
İfade
She likes tea.
Katılma (kısa)
So do I.
Alternatif
I do too.
İfade
I have finished.
Katılma (kısa)
So has she.
Alternatif
She has too.
Yardımcı fiili doğru seç
Yardımcı fiilin türünü karşındakinin cümlesi belirler, çekimini ise senin öznen. 'She is a teacher' cümlesine katılırken 'So is I' değil 'So am I' dersin; 'She likes tea' cümlesine 'So does I' değil 'So do I'. Fiilin kendisi tekrar edilmez: 'I love coffee' → 'So love I' yanlış, doğrusu 'So do I'.
Olumlu vs olumsuz katılım
İki ayrı grup vardır; karıştırma: olumlu cümlede 'so / too', olumsuz cümlede 'neither / either'. 'Too' ve 'either' cümle sonuna, 'so' ve 'neither' cümle başına gelir.
Olumlu cümleye katılım
So + yardımcı fiil + özne / Özne + yardımcı fiil + too
I love music. → So do I.
Müziği severim. Ben de.
She's here. → So am I.
O burada. Ben de.
He can cook. → I can too.
O yemek yapabilir. Ben de.
Olumsuz cümleye katılım
Neither + yardımcı fiil + özne / Özne + olumsuz yardımcı fiil + either
I don't eat meatet. → Neither do I.
Et yemem. Ben de yemem.
She isn't readyhazır. → Neither am I.
Hazır değil. Ben de değilim.
He can't drive. → I can't either.
Araba kullanamaz. Ben de kullanamam.
Hızlı pratik: Doğru katılım
1 / 3
I'm from Izmir. → ___ .
Me too / Me neither: resmi olmayan kısa cevaplar
Günlük konuşmada yardımcı fiil kurallarıyla uğraşmadan çok kısa bir katılım da mümkündür: 'Me too' olumluda, 'Me neither' olumsuzda. 'I love chocolate', 'Me too'. 'I don't like horror films', 'Me neither'. Bu kalıp gündelik ve samimi ortamlarda standart bir cevaptır. Ancak 'So do I' veya 'Neither do I' daha nötr ve resmi bir tondadır; sınavda ve yazılı anlatımda bu yapıları tercih et.
Me too / Me neither örnekleri
I'm exhaustedbitkin. → Me too.
Bitkinim. Ben de.
I haven't seen that film. → Me neither.
O filmi görmedim. Ben de görmedim.
I love summer. → Me too.
Yazı severim. Ben de.
I don't drinkiçmek alcohol. → Me neither.
Alkol içmem. Ben de içmem.
Sık yapılan hatalar
Olumsuz cümleye 'too' eklemek
Yanlış kullanım: I don't like fish. → I don't too.
Doğru kullanım: I don't like fish. → I don't either.
Olumsuz cümleye 'too' değil 'either' eklenir. 'Too' sadece olumlu cümlede kullanılır: 'I do too'. Olumsuzda karşılığı 'I don't either' ya da aynı anlamdaki 'Neither do I'.
Olumsuz cümleye 'Me too' demek
Yanlış kullanım: I don't like horror films. → Me too.
Doğru kullanım: I don't like horror films. → Me neither.
Türkçede hem 'Severim, ben de' hem 'Sevmem, ben de' aynı 'ben de' ile kurulur; İngilizcede ikiye ayrılır. Olumlu cümlede 'Me too', olumsuz cümlede 'Me neither'. Tek soru şu: karşındakinin cümlesi olumlu mu, olumsuz mu?
Neither'dan sonra yardımcı fiili özneden önce getirmemek
Yanlış kullanım: I'm not tired. → Neither I am.
Doğru kullanım: I'm not tired. → Neither am I.
'Neither' zaten olumsuzdur; yardımcı fiil olumlu çekilir ve özneden önce gelir. Doğru sıra 'Neither + yardımcı fiil + özne': 'Neither am I'. 'Neither I'm' biçimi de yanlıştır: kısaltılmış 'm cümle sonunda tek başına kalamaz.
Yanlış yardımcı fiil seçmek
Yanlış kullanım: I love pizza. → So am I.
Doğru kullanım: I love pizza. → So do I.
Ana fiil 'love' (normal fiil, Present Simple). Yardımcı fiil 'do' olmalı, 'am' değil. Cümlede 'to be' ya da başka bir yardımcı fiil (can, have, will) varsa o tekrar edilir ('I can swim. → So can I.'); yoksa 'do / does / did' kullanılır. Bu hata çok yaygındır, çünkü 'I am' kalıbı ezbere yerleşir.
Hızlı pratik: Karışık yapılar
1 / 4
She has been to Paris. → ___ .
Özet
- Olumlu katılım: 'So + yardımcı fiil + özne' veya 'Özne + yardımcı fiil + too'. ('So am I' / 'I am too').
- Olumsuz katılım: 'Neither + yardımcı fiil + özne' veya 'Özne + olumsuz yardımcı fiil + either'. ('Neither do I' / 'I don't either').
- 'Neither' zaten olumsuzdur; yardımcı fiil olumlu çekilir ve özneden önce gelir: 'Neither am I'.
- Yardımcı fiilin türü karşıdakinin cümlesinden gelir (to be → am/is/are; Present Simple → do/does; Past → did; Present Perfect → have/has; modal → modal), çekimi ise senin öznene göre yapılır: 'She likes tea' → 'So do I', 'I like tea' → 'So does she'.
- Günlük konuşmada 'Me too' (olumlu) ve 'Me neither' (olumsuz) kısa kalıpları yaygındır.
- Katılım cevaplarında 'too' ve 'so' sadece olumluda; 'either' ve 'neither' sadece olumsuzda kullanılır.