Advanced Discourse Patterns

'If'in daha nüanslı varyantları resmi bir koşul bildirir. 'Provided (that)' ve 'providing (that)' 'şartıyla' anlamı verir: 'You may leave, provided that you finish your work' (İşini bitirmen şartıyla ayrılabilirsin). 'As long as' günlük: 'You can stay as long as you behave'. 'On condition that' en resmi ve hukuki: 'The visa is granted on condition that the applicant meets all requirements'. Bu yapıların hepsi olumlu koşul anlatır: X olursa Y olur. 'Unless' koşulun olumsuzunu anlatır: 'Unless you apologise, she won't speak to you' (Özür dilemezsen seninle konuşmayacak).

Bir nedeni belirtmek için 'because' ötesinde pek çok ifade vardır. 'Given (that)' 'göz önünde tutulduğunda, madem ki' anlamı verir: 'Given the budget cuts, we must postpone the project'. 'On the grounds that' hukuki / resmi: 'The application was rejected on the grounds that it was incomplete'. 'Owing to' + isim / gerund: 'The flight was delayed owing to bad weather'. 'Due to' aynı anlamı taşır ama geleneksel olarak bir isme ya da 'to be' fiiline bağlanır: 'The cancellation was due to weather'. Cümle başında kullanımı tartışmalıdır; aşağıdaki tüyo bloğuna bak. 'Inasmuch as' çok resmi ve arkaik: 'He was praised inasmuch as his work exceeded expectations'. 'In view of' = göz önünde bulundurarak, ışığında: 'In view of recent events, we are reconsidering our policy'.

Yukarıdaki bağlaçlar gerekçeyi cümlenin içine yerleştirir; bu kalıp ise onu cümlenin ardına iliştirir ve bir bağlaç değil participle yapısıdır. Resmî yazıda bir cümlenin ardına gerekçe eklemenin kısa yolu budur: 'The hearing was adjourned, the reason being that two witnesses were abroad.'

Dikkat edilecek tek şey şu: 'being' bir participle'dır, çekimli fiil değildir. Yani bu öbek tek başına cümle olamaz. Nokta koyup 'The reason being that neither side would move.' yazarsan eksik cümle yazmış olursun. İki doğru yol var: ya virgülle bir önceki cümleye ekle, ya çekimli hâline geç — 'The reason was that neither side would move.'

Bir önermenin ne kadar geçerli olduğunu sınırlandıran ifadeler. 'Insofar as' / 'in so far as' = ölçüsünde, kadarıyla. 'Insofar as the evidence permits, we may conclude...' (kanıtın izin verdiği ölçüde sonuçlandırabiliriz). 'To the extent that' aynı anlam, biraz daha yaygın: 'This is true to the extent that quality is measured by outcome'. 'As far as' günlük: 'As far as I know, she's coming'. Bu yapılar akademik cümlede hedge işlevi görür: iddianın kapsamını daraltır ve onu kolay çürütülemez hâle getirir.

C1 concessive clauses'u genişleten ileri ifadeler. 'Notwithstanding' + isim / the fact that = rağmen (çok resmi): 'Notwithstanding the objections, the plan proceeded'. 'Granted' = kabul ediyorum ki, doğru: 'Granted, the method has limitations, but it still offers insights'. 'Be that as it may' = her ne olursa olsun (C1'de kalıp olarak görüldü). 'All the same' / 'nonetheless' / 'nevertheless' zıtlık vurgusu. 'For all' = rağmen: 'For all his efforts, he failed' (Tüm çabasına rağmen başaramadı). 'Much as' duygusal: 'Much as I admire her, I disagree'.

Bir amacı belirtmek için kullanılan ifadeler. 'With a view to' + -ing = amacıyla. 'The committee met with a view to reaching a decision' (Karar almak amacıyla komite toplandı). 'With the aim of' + -ing aynı anlam: 'The campaign was launched with the aim of raising awareness'. 'So as to' + V1 ve 'in order to' + V1 daha yaygın ve çeşitli: 'She studied hard so as to pass' (geçebilmek için). 'With the intention of' + -ing: 'He spoke with the intention of clarifying'. 'For the purpose of' + -ing: 'The data were collected for the purpose of comparing the two groups'. İsim öbeğiyle de kullanılır: 'for the purpose of analysis'. Bu yapılar akademik yazıda ve resmi bildirilerde amaç ilişkisini netleştirir.

Bir ifadenin istisnasını belirtmek için kullanılır. 'Save for' = hariç, olmaksızın: 'Save for one exception, the proposal was accepted'. 'But for' = olmasa: 'But for your help, I would have failed' (yardımın olmasa başarısız olurdum). 'Apart from' = dışında: 'Apart from one error, the report is excellent'. 'Except for' aynı anlamı daha yaygın verir. 'With the exception of' çok resmi: 'The policy applies to all, with the exception of minors'. Bu yapılar yazıya kesinlik katar; bir genellemeyi yaparken çekinceyi açıkça koymayı sağlar.

Bu grubun bir bölümünü (firstly, for example, in conclusion) C1'de gördün; C2'de eklenen şey 'subsequently', 'thereafter', 'ultimately', 'conversely', 'on a related note' gibi resmi seçenekler ve bunları işlev tekrarına düşmeden dağıtmaktır. Akademik metinde argüman sıralamak için özel discourse markers vardır. 'Firstly / secondly / thirdly' numaralı liste. 'To begin with', 'first of all' (başlangıç). 'Subsequently', 'thereafter' (sonra, resmi). 'Meanwhile', 'in the meantime' (bu arada). 'Eventually', 'ultimately' (sonunda). 'In conclusion', 'to conclude', 'to sum up', 'all in all' (özet). 'On a related note' (ilgili bir konu). 'Conversely', 'by contrast' (buna karşılık; iki durumu karşılaştırır); 'on the contrary' (tam tersine; önceki ifadeyi reddeder). Bu ifadeler akademik essay'in iskeletini kurar. Doğru kullanım okuyucunun argümanı takip etmesini kolaylaştırır; aşırı kullanım yazıyı mekanik gösterir.

C1'de tek cümlelik hedge kalıplarını gördün ('It could be argued that', 'There appears to be'); C2'de eklenen şey bu kalıpları iddianın gücüne göre derecelendirmektir: suggest < indicate < show < demonstrate < establish. Akademik yazıda, bir iddiayı doğrudan öne sürmek yerine onu hazır bir çerçeveye oturtan tam cümlelik hedge kalıpları vardır. 'There is some evidence to suggest that...' (... olduğuna dair bazı kanıtlar var). 'It is widely accepted that...' (... genel olarak kabul edilir). 'It has been argued that...' (... iddia edilmiştir). 'One could argue that...' (... savunulabilir — buradaki 'one' bir kişi değil, Türkçedeki 'denebilir ki' gibi kişisiz öznedir). 'It would be reasonable to assume that...' (... varsayımı makul olurdu). 'The evidence points to...' (kanıt ... göstermektedir). Bu kalıplar akademik yazıya karakter kazandırır; özellikle introduction, discussion ve conclusion bölümlerinde yaygındır. Aynı cümlede birden fazlasını kullanmak yazıyı şablon gibi gösterir; dengeli dağıt.

Sözleşme, yönetmelik, mahkeme kararı ve kurumsal rapor dili kendi bağlaç dağarcığını kullanır. Bunlar C2'de tanımanın ötesinde ÜRETMEN beklenen öğelerdir; ardından ne geleceği ise her birinde sabittir.

SAVE THAT / SAVE WHERE / SAVE FOR: 'except' ailesinin resmî karşılığı. 'Save that' bir TÜMCE alır ('save that the tenant has given notice'), 'save where' bir KOŞUL tümcesi ('save where the parties agree otherwise'), 'save for' bir İSİM ÖBEĞİ ('save for two clauses'). Günlük yazıda 'except that / except where / except for' kullanılır; 'save' biçimi yalnız hukuk ve resmî metne aittir.

BY VIRTUE OF: 'sayesinde, hükmünce'. Bir yetkinin ya da sonucun hangi dayanaktan doğduğunu gösterir: 'By virtue of Article 12, the committee may suspend the licence.' İsim öbeği alır. 'Because of' ile karıştırma: 'because of' basit sebep, 'by virtue of' HUKUKÎ YA DA MANTIKSAL DAYANAK bildirir.

ON THE GROUNDS OF / ON THE GROUNDS THAT: gerekçe. Edat biçimi ('of') isim öbeği, bağlaç biçimi ('that') tümce alır: 'dismissed on the grounds of misconduct' ↔ 'dismissed on the grounds that he had falsified the record'.

ALBEIT: 'her ne kadar … olsa da'nın en kısa biçimi. Kritik özelliği: TÜMCE ALMAZ. Ardından sıfat, zarf ya da edat öbeği gelir: 'a promising result, albeit preliminary' ya da 'agreed, albeit reluctantly'. 'Albeit the results were preliminary' YANLIŞTIR; orada 'although' gerekir.

REGARDLESS OF / IRRESPECTIVE OF ve REGARDLESS OF WHETHER: 'ne olursa olsun'. Edat biçimi isim öbeği alır ('regardless of the cost'); bir seçim anlatılacaksa 'whether' eklenir ve tümce gelir ('regardless of whether the board approves').

IN RESPECT OF / WITH RESPECT TO: 'bakımından, ilişkin olarak'. Kurumsal yazıda 'about' yerine geçer: 'a complaint in respect of the third invoice'.