Concessive Clauses

Bu üç bağlaç aynı anlama gelir ama resmilik ve vurgu farkları vardır. 'Although' en nötr ve yaygın olanıdır, her bağlamda doğal: 'Although it was late, we kept working'. 'Even though' kontrastı güçlendirir; beklenmedik durumun altını çizer: 'Even though he was exhausted, he finished the marathon' (ne kadar bitkin olsa da). 'Though' hem cümle başında bağlaç olarak ('Though she lives in Paris, she rarely visits the Louvre') hem de konuşmada cümle sonunda ZARF olarak ('He was tired. He kept going, though') kullanılır. Cümle sonundaki 'though' yan cümle kurmaz, tek başına bir 'gerçi' vurgusudur ve bu konuma yalnızca 'though' gelebilir: 'He kept going, although.' yanlıştır. Bağlaç olarak kullanıldığında üçü de yan cümle kurar: bağlaç + özne + fiil. Ana cümleden önce veya sonra gelebilir; önce geldiğinde araya virgül konur. 'Even though' ile 'even if' karıştırılmamalı: 'even though' GERÇEKLEŞMİŞ bir durumu kabul eder ('Even though it was raining, we went out'; gerçekten yağıyordu), 'even if' ise VARSAYIMSAL bir durumu ('Even if it rains, we'll go out'; yağabilir de yağmayabilir de). Türkçede ikisi de 'yağsa da' ile karşılandığı için karışır; ölçüt, durumun gerçekleşmiş olup olmadığıdır.

Yan cümlenin öznesi ana cümleyle aynıysa ve fiil 'be' ise, concessive yan cümle kısaltılabilir: 'Although she was exhausted, she kept going' → 'Although exhausted, she kept going'. Aynı kısaltma 'though' ile de olur ('Though tired, he continued'), 'while' ile -ing alır ('While admitting the risk, they proceeded'). Kısaltma yalnız iki cümlenin öznesi aynıyken yapılır: 'Although exhausted, the meeting continued' yanlıştır, çünkü bitkin olan toplantı değil. Akademik yazıda bu kısa biçim çok yaygındır.

'Despite' ve 'in spite of' aynı anlama gelir: 'rağmen'. Ama gramer olarak farklı davranırlar: ardından tam bir yan cümle değil, isim / gerund / 'the fact that' + cümle gelir. 'Despite the rain, we went out' (isim). 'Despite feeling tired, she kept working' (gerund). 'Despite the fact that it was late, we kept going' (the fact that + cümle). 'Although' ile 'despite'ın Türkçe karşılığı aynı görünse de yapıları ayrışır: 'Although' + özne + fiil, 'despite' + isim / gerund / the fact that. İkisinin karıştırılması C1 öncesi öğrencilerin sık hatasıdır.

Bu yapılar 'ne kadar ... olsa da' veya 'ne olursa olsun' anlamı verir. 'However' + sıfat / zarf: 'However hard he tried, he couldn't win' (ne kadar uğraşırsa uğraşsın kazanamadı). 'Whatever' + isim / cümle: 'Whatever you decide, I'll support you' (ne karar verirsen ver, destekleyeceğim). 'Whenever' + cümle = 'no matter when': 'Whenever you decide to come, we'll be ready' (ne zaman gelmeye karar verirsen ver, hazır olacağız). Dikkat: 'Whenever you call, I answer' cümlesindeki 'whenever' concessive değil, sıklık bildiren zaman yan cümlesidir; ayrımı 'no matter when' ile deneyerek test et. 'No matter + wh-kelime + cümle' alternatif formdur: 'No matter how hard he tried' = 'However hard he tried'. 'No matter what', 'no matter who', 'no matter where' sıkça görülür. Bu yapılar kararlılık bildirir: koşul ne olursa olsun sonucun değişmeyeceğini söylersin.

'Much as' resmi ve edebi bir yapıdır: 'Ne kadar ... olsa da' anlamı verir, genelde duygusal içerikli cümlelerde. 'Much as I love you, I must leave' (seni ne kadar sevsem de ayrılmalıyım). Benzer anlamda 'as' tek başına da kullanılabilir, özellikle sıfat cümlenin başına çekildiğinde: 'Tired as she was, she continued' (ne kadar yorgun olsa da devam etti). Bu iki yapı edebi metinlerde, siyasi söylevlerde ve akademik tartışmalarda yaygındır. Günlük konuşmada seyrektir.

'While' ve 'whereas' iki şey arasında zıtlık kurar. Kullanımları benzer ama ton farklıdır. 'While' daha yumuşak, genel ve yaygındır: 'While I love summer, my sister prefers winter' (ben yazı severim, kız kardeşim kışı tercih eder). 'Whereas' daha resmi ve akademiktir: 'This theory focuses on individual action, whereas the other emphasises social structure' (bu teori bireysel eyleme odaklanır; diğeri ise toplumsal yapıyı vurgular). 'While' aynı zamanda zaman anlamı ('iken') taşır, bağlamdan ayırt edilir. 'Whereas' sadece zıtlık anlamı taşır. Her ikisi de iki tam cümleyi bağlar.

'Albeit' 'although' anlamı taşır ama biçimsel ve kısa bir yapı sunar: 'albeit + sıfat / ifade'. 'The project succeeded, albeit with some difficulties' (proje başarılı oldu, gerçi bazı zorluklarla). 'Albeit' tam bir yan cümle almaz; ardından kısaltılmış bir ifade gelir, özne + fiil gelmez. Genelde bir sonucun küçük bir çekincesini eklemek için kullanılır. Akademik yazı, rapor ve biçimsel metinde yaygın. Konuşmada nadirdir. Sık kombinasyonları: 'albeit briefly', 'albeit reluctantly', 'albeit somewhat reluctantly', 'albeit with reservations'.

Bazı concessive yapılar bir öğeyi cümle başına çekerek (fronting) edebi bir ton kazanır. 'As' kalıbında özne ile fiil yer değiştirmez, yalnız sıfat başa gelir — bu yüzden bu yapı inversion değil fronting sayılır (gerçek inversion 'Never have I seen such a thing' gibidir): 'Strange as it may seem, he agreed' (Tuhaf görünse de kabul etti). 'Try as he might, he couldn't solve it' (Ne kadar uğraşsa da çözemedi). 'Be that as it may' (her ne olursa olsun) kalıp bir ifadedir: 'Be that as it may, we must proceed'. Bu kalıplar C1 ve üzeri seviyede yazılı argümanı zenginleştirir.