Gerund vs Infinitive

Gerund, fiilin -ing eki almış ve isim gibi davranan hâlidir. 'Reading is fun', 'I love swimming' cümlelerinde reading ve swimming bir isim gibi iş görür. Türkçedeki 'okumak', 'yüzmek' mastar isimlerine yakın anlamdadır.

Infinitive ise 'to + yalın fiil' biçimindedir: to read, to go, to swim. 'I want to go' cümlesindeki 'to go' infinitive'dir. Bu form genelde bir amacı veya niyeti anlatır.

Hangisinin kullanılacağı, ikinci fiilden önceki kelimeye bağlıdır. Bazı fiiller hep gerund ister (enjoy, avoid, finish), bazıları hep infinitive ister (want, decide, plan), bazıları ikisini de kabul eder. Ayrıca edatlardan (on, at, in, about, of vb.) sonra her zaman gerund gelir. Kısa kural: hangi biçimin geleceğini önceki kelime belirler — bu yüzden fiili tek başına değil, 'enjoy + V-ing', 'want + to V' gibi ikilisiyle öğrenirsin.

Gerund üç farklı rolde karşına çıkar. Birincisi, cümlenin öznesi olarak: 'Swimming is good for your health', yani 'yüzmek sağlık için iyidir'. Bir eylemin adı gibi davranır.

İkincisi, belirli fiillerin nesnesi olarak. 'I enjoy cooking', 'She avoided answering', 'They finished working' gibi cümlelerde gerund, ilk fiilin nesnesidir. Bu kalıpta fiili değiştiremezsin, gerund zorunludur. Aynı kalıbın sabit bir örneği 'go' fiilidir: aktivite anlatırken hep gerund alır — 'go shopping', 'go swimming', 'go running'.

Üçüncüsü, edatlardan sonra. İngilizcede bir edatın (at, in, on, of, about, for, by, with…) arkasından başka bir fiil geldiğinde, o fiil gerund olmak zorundadır. 'I'm good at cooking' ('good at' edat kalıbı), 'She's afraid of flying' ('afraid of' edat kalıbı), 'Thanks for helping' ('thanks for' edat kalıbı) gibi.

Infinitive de üç farklı bağlamda karşına çıkar. Birincisi, belirli fiillerden sonra. 'I want to go', 'She decided to leave', 'They agreed to help' gibi cümlelerde infinitive, ilk fiilin ardından zorunlu olarak gelir.

İkincisi, sıfatlardan sonra, özellikle 'to be' yapısıyla birleştiğinde. 'It's nice to meet you', 'It's difficult to learn', 'It's important to practice' gibi cümlelerde infinitive sıfatın açıklaması gibi çalışır. Türkçedeki 'yapmak kolay / zor' yapısına benzer.

Üçüncüsü, amaç bildirme. Bir eylemi neden yaptığını açıklamak için infinitive kullanılır. 'I went to the store to buy milk' (süt almak için gittim), 'She studies hard to pass the exam' (sınavı geçmek için çok çalışıyor). Bu kullanımda infinitive 'amacıyla, için' anlamı verir.

Bazı fiiller her zaman gerund alır, hiçbir zaman infinitive almaz. Bu grup ezberlenmeli çünkü kural yoktur, sadece kullanım vardır. Aşağıdaki tabloda en yaygın gerund alan fiiller var. Günlük İngilizcede sık karşına çıkarlar; bu on iki fiili ezberlemek büyük kolaylık sağlar.

Bir başka grup fiil, her zaman infinitive (to + V) alır. Bu grup da ezberlenmeli. Genelde bu fiiller bir niyet, karar, umut veya söz ifade eder. Aşağıdaki tablo en yaygın olanları kapsıyor.

Bazı fiiller hem gerund hem infinitive alabilir ve anlam neredeyse değişmez. Like, love, hate, prefer, start, begin, continue bu grupta. 'I like swimming' ile 'I like to swim' hemen hemen aynı şeyi söyler.

İki ince fark var. Birincisi, bölgesel kullanım: 'like + gerund' İngiliz İngilizcesinde daha yaygındır, 'like + infinitive' Amerikan İngilizcesinde biraz daha sık görülür. İkincisi, çok küçük anlam nüansı: gerund genel olarak hoşlandığın şeyi anlatır ('I like reading' yani okumayı severim, genel bir hobidir), infinitive spesifik bir durumda tercih edilebilir ('I like to read before bed' yani yatmadan önce okumayı tercih ederim).

Bu fiillerde yanlış yapmaktan korkma: ikisi de kabul edilir, seçim senin. Tek istisna: başlarına 'would' geldiğinde ('would like', 'would love', 'would hate') yalnız infinitive gelir — 'I'd like to go' doğru, 'I'd like going' yanlıştır. 'I like going' ise doğrudur; fark 'would' eklendiğinde ortaya çıkar.

Bu dört fiil iki kalıbı da alır ama hangisini seçtiğinde anlam değişir. Türk öğrencilerin sık karıştırdığı gruplardan biridir.

'Stop': 'stop doing' bir eylemi bırakmak demektir. 'I stopped smoking' = sigarayı bıraktım. 'Stop to do' ise başka bir eylemi yapmak için durmak demektir. 'I stopped to smoke' = sigara içmek için durdum. İlki kalıcı bırakış, ikincisi geçici durak.

'Remember': 'remember doing' geçmişte yaptığın bir şeyi hatırlamak demektir. 'I remember meeting her' = onunla tanıştığımı hatırlıyorum. 'Remember to do' ise gelecekte yapacağın bir şeyi hatırlamak demektir. 'Remember to call me' = beni aramayı unutma.

'Forget': 'forget doing' geçmişte yaptığını unutmak demektir (çoğunlukla olumsuz cümlede, never ya da won't ile). 'I'll never forget meeting her' = onunla tanıştığımı asla unutmayacağım. 'Forget to do' ise bir işi yapmayı unutmak demektir. 'I forgot to buy milk' = sütü almayı unuttum.

'Try': 'try doing' bir şeyi "acaba işe yarar mı" diye denemek demektir. 'Try taking an aspirin' = aspirin almayı dene. 'Try to do' ise zor bir şeyi yapmaya çalışmak demektir. 'I tried to open the door but it was locked' = açmaya çalıştım ama kilitliydi.

Bu kuralın istisnası yok, bu yüzden ayrı bir bölümü hak ediyor: edattan (at, in, on, of, about, for, with, by, after, before, from, without…) sonra gelen fiil daima V-ing biçimindedir. Türk öğrencilerin sık yanıldığı bir noktadır.

Örnekler kalıbı net gösterir: 'I'm tired of waiting' (tired of + V-ing), 'He left without saying goodbye' (without + V-ing), 'Before leaving, close the door' (before + V-ing).

Kritik ipucu: eğer 'to' edat (preposition) olarak kullanılıyorsa, arkasından gerund gelir. 'Look forward to seeing you' (look forward to + V-ing), 'I'm used to waking up early' (kalıbın adı 'be used to' = bir şeye alışkın olmak; buradaki 'to' edattır. Geçmiş alışkanlık anlatan 'used to' ile karıştırma, o yalın fiil alır: 'I used to wake up early'). Bu durumlarda 'to' infinitive'in parçası değil, edat. Bu küçük fark önemlidir.